KAAN P1 ilk uçuşu için geri sayım: Hızlı taksi başlıyor

0

BEĞENDİM

0

Milli Muharip Uçak KAAN’ın yeni uçuş döneminde kritik eşik yaklaşıyor. KAAN P1 ilk uçuşu için hazırlanan birinci prototipte sistem testleri tamamlandı, yavaş taksi testleri geride kaldı. TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet DEMİROĞLU, yer testlerinin ardından hızlı taksi aşamasına geçileceğini ve herhangi bir aksaklık yaşanmaması halinde P1’in 2026 yılı bitmeden havalanmasının hedeflendiğini açıkladı.

KAAN, Şanlıurfa GAP Havalimanı’nda devam eden TEKNOFEST Güneydoğu’da ilk kez bölgede sergilenirken programın son durumu da kamuoyuyla paylaşıldı. DEMİROĞLU, P1 ve P2 prototiplerinde çalışmaların eş zamanlı sürdüğünü, iki uçağın da yoğun test takvimine göre hazırlandığını belirtti. P1’in hızlı taksi performansı, ilk uçuşa geçiş için belirleyici aşamalardan biri olacak.

KAAN P1 ilk uçuşu öncesinde hangi testler yapılacak?

P1 prototipinde sistem entegrasyonlarının tamamlanmasının ardından sırada yer testleri bulunuyor. Bu aşamada uçağın motor, uçuş kontrol, frenleme, yönlendirme, elektrik, hidrolik ve diğer temel sistemlerinin yerdeki davranışları kontrol ediliyor. Yer testlerinin başarıyla tamamlanmasının ardından daha yüksek hızlarda gerçekleştirilen hızlı taksi testlerine geçilecek.

Hızlı taksi, savaş uçağının pist üzerinde kalkış hızlarına yaklaşan koşullarda yönlendirme, frenleme ve kontrol tepkilerinin sınandığı kritik bir uçuş öncesi aşama. TUSAŞ yönetimi, bu testlerde beklenen performansın alınması halinde P1’in ilk uçuşunun ekim veya kasım ayında yapılabileceğini, ancak kesin hedefin 2026 sona ermeden uçağı gökyüzüyle buluşturmak olduğunu bildirdi.

Şehrin Haberi, temmuz ayında yayımladığı KAAN’ın yeni prototipinin piste çıktığı haberde P1’in taksi sürecine başladığını ve programda iki prototipin yıl sonuna kadar uçuş testlerine taşınmasının hedeflendiğini aktarmıştı. Son açıklama, bu takvimde P1’in artık hızlı taksi aşamasına yaklaştığını gösteriyor.

Savunma Sanayii Başkanlığı, ağustos başında P1 prototipinin ilk taksi testinin gerçekleştirildiğini duyurmuştu. Aradan geçen süreçte yavaş taksi safhasının tamamlanması, KAAN P1 ilk uçuşu öncesindeki yerde hareket ve sistem kontrollerinin bir sonraki aşamaya geçtiğini gösteriyor. Böylece temmuz sonunda pistte görülmeye başlayan P1 için test zinciri; ilk taksi, yavaş taksi, yer testleri ve hızlı taksi sıralamasıyla uçuşa doğru ilerliyor.

P0 uçtu, şimdi sıra P1 ve P2 prototiplerinde

KAAN’ın ilk uçuşu P0 mühendislik prototipiyle 21 Şubat 2024’te gerçekleştirildi. Uçak 13 dakika havada kaldı, 8 bin feet irtifaya çıktı ve 230 knot hıza ulaştı. İkinci test uçuşu ise 6 Mayıs 2024’te yapıldı; bu uçuşta KAAN 14 dakika havada kalarak 10 bin feet irtifaya ulaştı.

TUSAŞ’ın KAAN için yayımladığı teknik bilgiler, platformun düşük radar görünürlüğü, yüksek durumsal farkındalık, gelişmiş sensörler, hassas hedefleme ve açık mimarili aviyonik altyapı gibi beşinci nesil muharip uçak yetenekleri doğrultusunda geliştirildiğini ortaya koyuyor. Programın P1 ve P2 prototipleriyle genişlemesi, uçuş testlerinin yeni prototipler üzerinde sürdürülmesi açısından yeni bir aşama anlamına geliyor.

P1’in ardından P2 de benzer yer ve taksi testlerinden geçecek. DEMİROĞLU, iki prototipin şu anda yan yana bulunduğunu ve faaliyetlerin kesintisiz sürdüğünü ifade etti. Bu takvim, tek bir prototip üzerinden ilerlemek yerine farklı uçaklarla daha yoğun bir test kampanyasına geçilmesini sağlayacak.

Şanlıurfa’daki sergileme de program açısından ayrı bir ilk oldu. KAAN, TEKNOFEST Güneydoğu kapsamında bölgeye ilk kez götürüldü. Prototipin halka açık etkinlikte sergilenmesi sürerken mühendislik ekibi P1 ve P2 üzerindeki hazırlıkları sürdürüyor. Test takviminin ilerlemesi, 2026’nın kalan aylarını KAAN programı açısından belirleyici hale getiriyor.

KAAN programında 2026 hedefi netleşti

KAAN P1 ilk uçuşu için açıklanan takvim kesin bir gün içermiyor. Programın ilerleyişi yer ve hızlı taksi testlerinden alınacak sonuçlara bağlı olacak. TUSAŞ, teknik bir sorun veya gecikme yaşanmaması halinde P1’i bu yıl havalandırmayı hedefliyor. Ardından P2’nin aynı test zincirini tamamlaması planlanıyor.

KAAN projesi, Türk Hava Kuvvetlerinin gelecekteki muharip uçak ihtiyacının karşılanması amacıyla Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda TUSAŞ tarafından yürütülüyor. Projede uçuş testlerinin yanı sıra aviyonik, görev sistemleri, sensörler ve diğer kritik alt sistemlerin geliştirme ve doğrulama faaliyetleri de devam ediyor.

KAAN P1 ilk uçuşu gerçekleştiğinde, programda 2024’teki P0 uçuşlarından sonra yeni nesil prototiplerle başlayacak test döneminin en önemli kilometre taşlarından biri aşılmış olacak. 2 Ekim 2026 itibarıyla açıklanan son durum; sistem testlerinin tamamlandığı, yavaş taksi testlerinin bittiği, yer testleri sonrasında hızlı taksiye geçileceği ve P1’in yıl sonuna kadar ilk uçuşunun hedeflendiği yönünde. Bu aşama programın sonraki test takvimini doğrudan belirleyecek.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR