Benzine zam beklentisi: 1 Ekim’de litre 90 TL’yi aşabilir

0

BEĞENDİM

0

Benzin fiyatlarında 1 Ekim 2026 için yüksek tutarlı bir artış ihtimali gündeme geldi. Benzine zam beklentisi, sektör kaynaklarının aktardığı takvime göre eşel mobil desteğinin 30 Eylül’de sona erecek olması ve Özel Tüketim Vergisi tutarının yeniden yükselmesi ihtimaline dayanıyor. Yeni bir karar alınmaması halinde litre başına toplam artışın yaklaşık 12,48 TL’ye ulaşabileceği hesaplanıyor.

25 Eylül itibarıyla benzinin litre fiyatı büyük şehirlerde 80 TL’nin üzerinde seyrediyor. Bu nedenle 12,48 TL’lik artışın tamamının pompaya yansıması halinde litre fiyatının birçok şehirde 90 TL sınırını aşması bekleniyor. Ancak bu rakam kesinleşmiş bir pompa zammı değil; mevcut vergi düzeni ve sektör hesapları üzerinden oluşturulan bir beklenti. Yeni bir karar yayımlanması halinde hem artış tutarı hem de uygulama tarihi değişebilir.

Benzine zam beklentisi neden 12,48 TL?

Hesabın merkezinde eşel mobil sistemi bulunuyor. Hazine ve Maliye Bakanlığının resmî sunumunda sistemin, uluslararası enerji fiyatlarındaki artışın tamamının pompaya yansımasını önlemek amacıyla vergi tarafında dengeleme sağladığı gösteriliyor. Bakanlığın 20 Nisan tarihli örneğinde, eşel mobil olmasaydı benzinin litre fiyatının 74,9 TL’ye çıkacağı, sistem sayesinde 63,7 TL seviyesinde kaldığı hesaplanmıştı. Bu veri bugünkü fiyatı göstermiyor; sistemin çalışma etkisini açıklıyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı da 10995 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca uygulanacak güncel ÖTV tutarlarını düzenli olarak yayımlıyor. Sektör hesaplamalarına göre benzinde litre başına yaklaşık 4,43 TL seviyesindeki ÖTV’nin 1 Ekim’de 14,83 TL’ye yükselmesi halinde 10,40 TL vergi farkı oluşacak. Bu tutara yüzde 20 KDV etkisi eklendiğinde toplam artış yaklaşık 12,48 TL’ye çıkıyor.

Vergi hesabının neden 10,40 TL’den 12,48 TL’ye çıktığı da burada önem taşıyor. Akaryakıtın satış fiyatında KDV, ÖTV dahil matrah üzerinden hesaplandığı için ÖTV’deki yükseliş KDV tutarını da artırıyor. Sektörün 12,48 TL hesabında 10,40 TL’lik ÖTV farkına 2,08 TL KDV etkisi ekleniyor. Bu mekanizma değişmezse vergi artışının tüketiciye yansıması yalnız ÖTV farkıyla sınırlı kalmıyor ve pompa fiyatını yükseltiyor.

Şehrin Haberi daha önce Eşel Mobil Bitiyor: Akaryakıtta 1 Ekim Sonrası Zam Riski Büyüyor haberiyle 1 Ekim riskini gündeme taşımıştı. Motorine 7,76 TL zam: Eşel mobil benzindeki artışı sınırladı haberimizde ise sistemin pompa fiyatlarına etkisi ele alınmıştı.

90 TL sınırı neden gündemde?

Benzine zam beklentisi konuşulurken mevcut fiyatların 80 TL bandının üzerinde bulunması, olası vergi artışını daha kritik hale getiriyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun akaryakıt bayi fiyatı sorgulama sistemi, fiyatların il, marka ve istasyona göre değişebildiğini gösteriyor. Bu nedenle tek bir Türkiye fiyatından söz etmek mümkün değil.

Yaklaşık 12,48 TL’lik artışın mevcut pompa fiyatlarına eklenmesi halinde İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere birçok büyükşehirde benzinin litre fiyatı 90 TL’nin üzerine çıkabilir. Nihai fiyat; rafineri çıkış fiyatı, döviz kuru, uluslararası ürün fiyatı, dağıtım ve bayi payı ile vergi kalemlerine göre farklılaşacak. Ayrıca istasyonlar arasında küçük fiyat farkları bulunduğundan “90 TL” eşiği aynı anda her noktada aşılmayabilir.

Motorinde yeni artış gerçekleşti

Benzine zam beklentisi öncesinde motorin fiyatı da yeniden yükseldi. 25 Eylül’den itibaren geçerli olmak üzere motorinin litre fiyatına yaklaşık 2,66 TL artış yansıdı. Böylece motorin İstanbul Avrupa Yakası’nda yeniden 93 TL’nin üzerine çıktı. Benzinde ise 25 Eylül günü için yeni bir pompa değişikliği uygulanmadı.

Akaryakıt fiyatlarında son günlerde yaşanan sert hareketler, yalnızca petrol fiyatındaki değişimle açıklanmıyor. Döviz kuru, Akdeniz piyasasındaki ürün fiyatları ve vergi düzenlemeleri birlikte nihai pompa fiyatını belirliyor. Bu nedenle birkaç gün içinde hem indirim hem de zam görülebiliyor. Vergi tarafındaki değişiklikler ise uluslararası fiyat hareketlerinden bağımsız olarak pompa fiyatına ayrıca etki edebiliyor.

Yeni karar çıkarsa hesap değişebilir

Benzine zam beklentisi açısından en kritik unsur, 1 Ekim’den önce yeni bir eşel mobil veya ÖTV kararı alınıp alınmayacağı. Yeni bir düzenlemeyle vergi artışı kademelendirilebilir, ertelenebilir veya farklı bir yöntem uygulanabilir. Böyle bir karar çıkması halinde 12,48 TL hesabı geçerliliğini yitirebilir.

25 Eylül 2026 itibarıyla benzine 1 Ekim’den itibaren kesin olarak 12,48 TL zam yapılacağına ilişkin nihai bir resmî pompa fiyatı açıklaması bulunmuyor. Kesinleşen husus, eşel mobil uygulamasının benzin fiyatlarını sınırlayıcı etkisinin resmî verilerle ortaya konmuş olması; sektörün aktardığı takvim ise yüksek bir vergi artışı riskine işaret ediyor. Sürücüler açısından belirleyici gelişme, 1 Ekim öncesinde yeni bir karar yayımlanıp yayımlanmayacağı olacak.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR