Kademeli emeklilik yeniden gündemde: 4,5 milyon kişi için çağrı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Kademeli emeklilik talebi, 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta girişi bulunan milyonlarca çalışan için yeniden gündemin ön sıralarına çıktı. Emeklilikte Adalet Derneği Genel Başkanı Mihriban UĞURLU, taleplerinin yaklaşık 4,5 milyon kişiyi ilgilendirdiğini belirterek önerdikleri modelin EYT’de olduğu gibi milyonlarca kişinin aynı anda emekli olmasını öngörmediğini söyledi. UĞURLU, kademeli geçişin sosyal güvenlik sistemi üzerinde yeni bir yük oluşturmayacağını savundu.

KADEMELİ EMEKLİLİK TALEBİNİN MERKEZİNDE YAŞ FARKI VAR

UĞURLU, kademeli emeklilik talebinin temelinde 8 Eylül 1999 öncesi ve sonrasında sigortalı olan çalışanlar arasında ortaya çıkan yaş farkının bulunduğunu ifade etti. EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanların yaş şartı kaldırılırken, bir gün veya kısa süre sonra işe başlayanların daha yüksek yaş şartlarıyla karşı karşıya kaldığını belirtti.

UĞURLU, aynı iş yerinde birbirine yakın tarihlerde çalışmaya başlayan kişiler arasında emeklilik yaşının yıllarca farklılaşmasının adalet duygusunu zedelediğini savundu. Dernek olarak amaçlarının herkesi aynı anda emekli etmek değil, sigorta başlangıç tarihine göre basamaklı ve öngörülebilir bir geçiş sistemi oluşturmak olduğunu söyledi.

4,5 MİLYON KİŞİYİ İLGİLENDİRDİĞİ BELİRTİLİYOR

EMADDER’ın hesabına göre kademeli emeklilik düzenlemesi yaklaşık 4,5 milyon çalışanı ilgilendiriyor. UĞURLU, bu kişilerin önemli bölümünün uzun yıllardır prim ödediğini ve emeklilik için yalnızca yaş şartını beklediğini ifade etti. Talebin yalnızca ekonomik değil, sosyal adalet açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Derneğin önerdiği tabloda sigorta giriş yılı ilerledikçe emeklilik yaşı ve prim gün sayısı da kademeli olarak artıyor. Buna göre 9 Eylül 1999 ile 2000 yılları arasında sigorta başlangıcı bulunan kadınlar için 43, erkekler için 45 yaş ve 6 bin 400 prim günü öneriliyor. Sonraki yıllarda yaş ve prim şartı aşamalı biçimde yükseliyor.

2008 GİRİŞLİLER İÇİN 7 BİN PRİM GÜNÜ ÖNERİSİ

EMADDER’ın modelinde 2001 girişliler için kadınlarda 44, erkeklerde 46 yaş ve 6 bin 475 prim günü öngörülüyor. 2002 girişliler için kadınlarda 45, erkeklerde 47 yaş ve 6 bin 550 prim günü; 2003 girişliler için ise kadınlarda 46, erkeklerde 48 yaş ve 6 bin 625 prim günü talep ediliyor.

2004 girişlilerde yaş şartı kadınlar için 47, erkekler için 49’a, prim şartı ise 6 bin 700 güne çıkıyor. 2007 girişliler için kadınlarda 50, erkeklerde 52 yaş ve 6 bin 925 prim günü önerilirken, 2008 girişliler için kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaş ve 7 bin prim günü talep ediliyor.

Bu tablo, emeklilik hakkının tek tarihte topluca verilmesi yerine sigorta başlangıç yılına göre aşamalı biçimde tanınmasını amaçlıyor. UĞURLU, bu nedenle önerilerinin EYT düzenlemesinden farklı değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

“BUNUN HİÇBİR MALİYETİ, HİÇBİR YÜKÜ YOK”

Kademeli emekliliğin bütçeye ve sosyal güvenlik sistemine yeni yük getireceği yönündeki eleştirilere yanıt veren UĞURLU, çalışanların yıllarca primlerini ödediğini belirtti. Düzenlemenin geciktirilmesi halinde ilk yıllarda bir miktar birikme yaşanabileceğini kabul eden UĞURLU, buna rağmen EYT’deki gibi milyonlarca kişinin aynı anda sisteme girmeyeceğini söyledi.

UĞURLU, “Bunun hiçbir maliyeti, hiçbir yükü yok” sözleriyle taleplerini savunurken, çalışanların sisteme borçlu değil, yıllarca ödedikleri primler nedeniyle alacaklı olduklarını ifade etti. Derneğin mali etkiye ilişkin hazırladığı çalışmayı siyasi partilere ve ilgili kurumlara sunduğunu da açıkladı. Bu değerlendirme EMADDER’ın görüşünü yansıtıyor; olası bir düzenlemenin kamu maliyesine etkisine ilişkin resmî bir etki analizi henüz açıklanmış değil.

BAKANLIKLA GÖRÜŞME YAPILDI

EMADDER yönetimi, kademeli emeklilik taleplerini yakın zamanda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet AYDIN’a da iletti. Görüşmede 1999 sonrası sigorta girişi bulunan çalışanlar için hazırlanan modelin ayrıntıları ve emeklilikte yaş farkına ilişkin itirazlar gündeme getirildi. Dernek, bu talebin seçim dönemlerine bırakılmadan kalıcı bir sosyal güvenlik düzenlemesiyle ele alınmasını istiyor.

Bununla birlikte kademeli emeklilik konusunda hükümet tarafından yürürlüğe konulmuş yeni bir düzenleme bulunmuyor. Talep kamuoyunda ve siyasi çevrelerde tartışılmaya devam ederken, somut bir değişiklik için yasal düzenleme yapılması gerekiyor. Bu nedenle sosyal medyada dolaşan “çıktı” veya “kesinleşti” yönündeki paylaşımlara temkinli yaklaşılması önem taşıyor.

Milyonlarca çalışan açısından bundan sonraki süreçte hükümet, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile TBMM’den gelecek açıklamalar belirleyici olacak. Kademeli emeklilik talebinin yasalaşıp yasalaşmayacağı, kapsamı ve yaş-prim tablosu ancak resmî bir teklif veya düzenleme ortaya çıktığında kesinleşecek.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR