CHP belediye operasyonları: En az 46 belediyelik bilanço

0

BEĞENDİM

0

CHP belediye operasyonları, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinden 7 Ekim 2026 sabahına kadar Türkiye siyasetinin en geniş yerel yönetim soruşturma dosyalarından birine dönüştü. Şehrin Haberi’nin belediye, savcılık, İçişleri Bakanlığı ve güvenilir haber kaynaklarını belediye bazında eşleştirdiği geniş sayımda en az 46 farklı CHP yönetimindeki ya da CHP’den seçilmiş başkanla bağlantılı belediye operasyon, arama veya adli soruşturma kapsamında işlem gördü. Bu sayı, aynı belediyeye yapılan ikinci operasyonları ayrı belediye saymıyor.

2 Ağustos 2026’da yayımlanan toplu kayıtlarda en az 42 CHP’li belediyeye operasyon yapıldığı belirtiliyordu. Sonrasında Menderes, Mezitli, Eyüpsultan ve Bayraklı dosyaları tabloya yeni belediyeler olarak eklendi. Mersin Büyükşehir’de 11 Mart’ta arama yapılmış, Yenişehir ve Ataşehir de daha önce soruşturma zincirine girmişti; bu nedenle ekim ayındaki yeni işlemler toplamda ikinci kez sayılmadı. Bayraklı’daki 6 Ekim operasyonunda ise eski Belediye Başkanı Serdar Sandal’ın da aralarında bulunduğu şüpheliler hakkında işlem yapıldı.

CHP belediye operasyonları: 40 başkana tutuklama kararı

CHP belediye operasyonları kapsamında 40 seçilmiş belediye başkanı hakkında bugüne kadar en az bir kez tutuklama kararı verildi. Daha sonra tahliye edilen Zeydan Karalar, Ahmet Özer, Kadir Aydar, İnan Güney ve Hasbi Dede çıkarıldığında, 7 Ekim sabahı teyit edilebilen tabloda 35 seçilmiş belediye başkanı cezaevinde bulunuyor. Ayrıca iki belediye başkanvekili de süreç içinde tutuklandı. Görevden uzaklaştırma bakımından ise 41 seçilmiş başkan ile iki başkanvekili en az bir kez görevden uzaklaştırıldı; Abdurrahman Tutdere ile Onur Yiğit daha sonra görevlerine iade edildi.

Üç kayyım, 34 belediyede meclis yolu

CHP belediye operasyonları sonrasında doğrudan kamu görevlisi atanan belediye sayısı üç. Esenyurt’ta İstanbul Vali Yardımcısı Can Aksoy, Şişli’de Kaymakam Cevdet Ertürkmen, Ovacık’ta ise dönemin Kaymakamı Hüseyin Şamil Sözen belediye başkan vekili olarak görevlendirildi. Böylece ilk atamalarda iki kaymakam ve bir vali yardımcısı göreve getirildi; CHP’den seçilmiş bir belediyeye doğrudan vali atanmadı.

Belediye meclisi yoluyla başkanvekili belirlenen belediye sayısı ise belediye bazında 34’e ulaştı. Büyükçekmece’de süreç iki kez yaşandığı için seçim sayısı belediye sayısından daha yüksek. 6 Ekim gecesi görevden uzaklaştırılan Mersin Büyükşehir, Yenişehir, Mezitli ve Eyüpsultan’da ilk yeni başkanvekili seçimi henüz tamamlanmadı; Ataşehir’de ise başkanvekili Murat Güneş’in de uzaklaştırılması nedeniyle ikinci seçim süreci oluştu.

10 belediyenin fiilî yönetimi AK Parti’ye geçti

Şehrin Haberi’nin Adalar’daki son başkanvekilliği değişimini inceleyen haberinde de görüldüğü gibi, operasyon ve görevden uzaklaştırma zincirinde 10 belediyenin fiilî yönetimi AK Parti’li bir isme geçti. Bursa Büyükşehir, Gaziosmanpaşa, Bayrampaşa, Akçakoca, Menderes, Üsküdar ve Adalar’da AK Parti’li isimler meclis süreciyle göreve geldi. Beykoz ve Şile’de CHP’li olarak seçilen başkanvekilleri daha sonra AK Parti’ye katıldı. Yüreğir’de ise CHP’li Cafer Boyraz’ın seçilmesinin ardından açılan dava sonucunda görev AK Parti adayı Tarık Özünal’a verildi. Bu 10 belediye, doğrudan parti değiştiren seçilmiş belediye başkanlarıyla karıştırılmamalı.

En az dokuz başkana hapis hükmü

CHP belediye operasyonları ile bağlantılı davalarda şu ana kadar en az dokuz seçilmiş belediye başkanı hakkında hapis hükmü veya HAGB’li hapis kararı tespit edildi. Niyazi Nefi Kara 46 yıl 10 ay 15 gün, Rıza Akpolat 23 yıl 3 ay 7 gün hapis cezası aldı. Zeydan Karalar, Oya Tekin, Utku Caner Çaykara, Kadir Aydar, Ali Demirçalı, Mustafa Sarıgül ve Ahmet Özer hakkında da farklı dosyalarda hapis hükümleri verildi. Bu kararların tamamının kesinleştiği söylenemez; istinaf ve temyiz süreçleri devam edebilir.

Aziz İhsan Aktaş davasında Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere rüşvet suçlamasından beraat etti. Utku Caner Çaykara ve Ahmet Özer de bazı suçlamalardan beraat ederken başka suçlardan mahkûmiyet veya HAGB kararı aldı; bu nedenle onları “tam beraat eden başkan” saymak doğru değil. CHP operasyonları siyasi baskı olarak nitelendirirken, savcılıklar ve hükümet kanadı soruşturmaların ihale dosyaları, MASAK ve Sayıştay kayıtları, bilirkişi raporları ve delillere dayandığını savunuyor. Hukuken kesinleşmeyen suçlamalar kesin hüküm gibi değerlendirilemez.

CHP belediye operasyonları için ortaya çıkan bu bilanço, “operasyon yapılan belediye”, “tutuklanan başkan”, “görevden uzaklaştırılan başkan” ve “yönetimi el değiştiren belediye” kavramlarının ayrı tutulması gerektiğini gösteriyor. Özellikle kayyım ataması ile belediye meclisinden başkanvekili seçilmesi aynı hukuki işlem değil. Son beş görevden uzaklaştırmanın ardından yapılacak meclis seçimleri, önümüzdeki günlerde 34 belediyelik başkanvekili tablosunu ve siyasi yönetim dağılımını yeniden önemli ölçüde değiştirebilir.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR