ELEKTRİKLİ OTOMOBİL YANGINLARI: RİSK DÜŞÜK, MÜDAHALE DAHA ZOR

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ELEKTRİKLİ OTOMOBİL YANGINLARI: RİSK DÜŞÜK, MÜDAHALE DAHA ZOR

Türkiye’de elektrikli otomobil sayısı hızla artarken son dönemde yaşanan araç yangınları, lityum-iyon bataryaların güvenliğini yeniden gündeme taşıdı. Uluslararası veriler, elektrikli otomobillerin benzinli ve dizel araçlara göre daha sık yandığı yönündeki yaygın kanaati desteklemiyor. Buna karşılık bataryanın yangına dahil olduğu olaylarda söndürme, soğutma ve yeniden tutuşma riski klasik araç yangınlarından farklı ve daha zorlu bir müdahale gerektirebiliyor.

TÜRKİYE’DE ELEKTRİKLİ OTOMOBİL SAYISI HIZLA YÜKSELİYOR

Türkiye’de elektrikli otomobil kullanımı son yıllarda dikkat çekici biçimde arttı. Temmuz 2026 sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı 17 milyon 959 bin 336 otomobilin yüzde 2,6’sını elektrikli otomobiller oluşturdu. Yalnızca 2026’nın ocak-temmuz döneminde trafiğe kaydedilen 534 bin 811 otomobilin yüzde 18’i elektrikli oldu.

Elektrikli araçların trafikteki payındaki yükseliş, bu araçlarda meydana gelen yangınların da kamuoyunda daha görünür hale gelmesine neden oluyor. İstanbul’da 2026 yılı içerisinde farklı tarihlerde elektrikli araç yangınları kayıtlara geçti. 2 Şubat’ta Zeytinburnu’nda bir sitenin eksi ikinci katındaki otoparkta bulunan elektrikli araçta yangın çıktı. Olayda yaralanma veya can kaybı yaşanmadı.

2 Nisan’da Ataşehir’de bir garajdaki elektrikli araçta yangın meydana gelirken, 30 Nisan’da Beykoz’da park halindeki elektrikli araçta çıkan yangına itfaiye ekipleri müdahale etti. Beykoz’daki müdahalede yangın battaniyesi de kullanıldı. Son olarak 11 Ağustos’ta Maltepe Cevizli Mahallesi’nde elektrikli bir araçta çıkan yangın ekipler tarafından söndürüldü. Bu olaylarda da can kaybı veya yaralanma bildirilmedi. Resmî açıklamalarda söz konusu yangınların tamamının batarya arızasından kaynaklandığına ilişkin bir tespit paylaşılmadığı için, araçların elektrikli olması tek başına yangının bataryadan başladığı anlamına gelmiyor.

ELEKTRİKLİ ARAÇLAR DAHA MI ÇOK YANIYOR?

Uluslararası Enerji Ajansının 2026 yılında yayımladığı değerlendirme, dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Norveç’te 2023 verilerine göre benzinli ve dizel otomobillerin yangına karışma oranının bataryalı elektrikli otomobillerden yaklaşık 4 ila 5 kat yüksek olduğu belirtildi. İsveç’te ise 2024 yılında elektrikli otomobillerin yaklaşık yüzde 0,01’inin yangın olayına karıştığı ve bu oranın tüm motor türlerinin ortalamasından beş kattan fazla düşük olduğu bildirildi. Bununla birlikte elektrikli araç filosunun içten yanmalı motorlu araçlara göre daha genç olması nedeniyle doğrudan karşılaştırmaların dikkatle yapılması gerektiği de vurgulanıyor.

Bu nedenle mevcut verilerden “elektrikli otomobiller daha çok yanıyor” sonucu çıkarmak mümkün değil. Ancak yangın yüksek voltajlı batarya paketine ulaştığında ortaya çıkan tehlikenin niteliği değişiyor.

EN BÜYÜK RİSK: TERMAL KAÇAK

Lityum-iyon bataryalarda darbe, hücre hasarı, elektriksel arıza, aşırı sıcaklık veya bazı üretim kusurları sonucu “termal kaçak” olarak adlandırılan zincirleme reaksiyon başlayabiliyor. Bir hücrenin aşırı ısınması komşu hücreleri de etkileyerek yüksek sıcaklık, yanıcı gazlar ve yoğun duman oluşturabiliyor.

Batarya içerisinde depolanmış enerji bulunduğu için aracın elektrik bağlantısının kesilmesi tehlikeyi her durumda tamamen ortadan kaldırmıyor. İlk yangın söndürüldükten sonra hasarlı bataryanın saatler, bazı koşullarda daha uzun süre sonra yeniden tutuşabilmesi de müdahale ekiplerinin dikkate aldığı riskler arasında bulunuyor.

YENİ ARAŞTIRMA: SU HÂLÂ TEMEL MÜDAHALE ARACI

Ağustos 2026’da açıklanan geniş kapsamlı tam ölçekli elektrikli araç yangını deneylerinde, standart itfaiye hortumuyla su kullanımının temel müdahale yöntemi olmaya devam ettiği belirtildi. Araştırmada elektrikli araç ve içten yanmalı araçlar kontrollü koşullarda yakılarak yangının gelişimi, sıcaklık, toksik maddeler ve yeniden tutuşma ihtimali incelendi.

Araştırmacılar, bataryanın aktif şekilde yangına dahil olduğu olaylarda söndürme sonrasında da yeniden tutuşma riskinin değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Ayrıca yangın sırasında oluşabilecek dumanın çeşitli metaller, florür bileşikleri ve başka zararlı maddeler içerebildiği belirtildi.

İSTANBUL İTFAİYESİ ÖZEL TATBİKAT YAPTI

Türkiye’de itfaiye teşkilatları da yeni riske yönelik hazırlıklarını artırıyor. İstanbul İtfaiyesi, Mart 2025’te 60 kWh kapasiteli lityum-iyon bataryaya sahip elektrikli araç üzerinde yangına müdahale tatbikatı gerçekleştirdi. Tatbikatta yangın battaniyesi ve farklı söndürme yöntemlerinin etkileri değerlendirildi. Ankara, Bursa, Kocaeli ve Tekirdağ’dan itfaiye personeli de çalışmayı takip etti.

ARAÇ SAHİPLERİ NELERE DİKKAT ETMELİ?

Uzman kuruluşların güvenlik tavsiyelerinde özellikle üreticinin belirlediği şarj ekipmanlarının kullanılması, hasarlı şarj kablolarının kullanılmaması ve batarya veya araçta olağan dışı ısınma, koku, duman ya da ses fark edildiğinde kullanımın durdurulması öne çıkıyor. Kaza sonrasında batarya tabanından ciddi darbe alan elektrikli araçların da kontrol ettirilmesi önem taşıyor. İstanbul İtfaiyesi, lityum-iyon bataryalarda aşırı ısınma, şekil veya renk değişikliği, sıvı sızıntısı, koku ve olağan dışı seslerin tehlike işareti olabileceğini belirtiyor.

Sonuç olarak mevcut bilimsel veriler elektrikli otomobillerin benzinli veya dizel otomobillerden daha sık yandığını göstermiyor. Tartışmanın asıl noktası yangının görülme sıklığından çok, yüksek voltajlı bataryanın yangına dahil olduğu durumlarda ortaya çıkan termal kaçak, toksik gaz, uzun süreli soğutma ve yeniden tutuşma ihtimali. Elektrikli araçların Türkiye’de hızla yaygınlaşmasıyla birlikte otoparkların, şarj alanlarının ve itfaiye ekiplerinin bu yeni yangın tipine göre hazırlanması giderek daha önemli hale geliyor.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR