MASAK fon incelemesi: TEFAS öncesi sahiplik mercek altında

0

BEĞENDİM

0

Mali Suçları Araştırma Kurulu, sermaye piyasasında yürütülen adli ve idari incelemelerde yeni bir aşamaya geçti. MASAK fon incelemesi kapsamında, incelenen yatırım fonlarının Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda işlem görmediği veya yatırımcı erişiminin sınırlı olduğu dönemdeki pay sahipliği bilgileri İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına ve ilgili kurumlara gönderildi. İncelemenin merkezinde fonlara kimlerin ne zaman girdiği, ne zaman çıktığı ve hangi kazançları elde ettiği bulunuyor.

MASAK’ın çalışması Pusula Finans, Tera Yatırım, Hedef Holding ve Bulls Yatırım ile bunların bağlı ve ilişkili finansal kuruluşlarında görev yapmış veya halen görev yapan yöneticileri kapsıyor. Toplam 117 yöneticiye ilişkin finansal hareketlerin ayrıntılı biçimde incelendiği ve iki analiz raporunun Başsavcılığa iletildiği bildirildi. Ayrıca bir yönetici hakkında malvarlığının kaçırılmasına yönelik şüpheler nedeniyle ayrı bir analiz raporu hazırlandı. Bu tespitler soruşturma aşamasına ait olup haklarında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunduğu anlamına gelmiyor.

MASAK fon incelemesi neden TEFAS öncesine uzandı?

TEFAS, Takasbank tarafından işletilen ve yatırım fonu paylarının elektronik ortamda alınıp satılması, işlemlerin takası ve saklanması için kullanılan merkezi platform. Takasbank’ın TEFAS uygulama esaslarına göre sistem fon paylarının elektronik ortamda alım satımı ile takas ve saklama süreçlerini düzenliyor. Bir fonun TEFAS üzerinden geniş yatırımcı kitlesine açılmasından önceki dönemde pay sahipliği daha sınırlı bir çevrede oluşabiliyor.

MASAK’ın Başsavcılığa gönderdiği verilerin önemi burada ortaya çıkıyor. İnceleme ekipleri fonların ilk pay sahiplerini daha sonraki yöneticiler, ilişkili şirketler ve finansal hareketlerle karşılaştırabilecek. Fonlara giriş ve çıkış tarihleri ile elde edilen kazançlar da işlem zamanlaması açısından analiz edilecek. Ancak bir kişinin TEFAS öncesinde fon payı sahibi olması tek başına usulsüzlük veya suç göstergesi değil; anlamlı sonuç ancak diğer mali verilerle birlikte değerlendirme yapılması halinde ortaya çıkabilir.

Şehrin Haberi’nin daha önce yayımladığı Fon soruşturmasında yeni dalga haberinde şirket yöneticilerine uzanan adli süreç aktarılmıştı. Muhammed Yarız fon soruşturması haberimizde ise nakit tedbirler, malvarlığı hareketleri ve lüks araç devirleri ayrıntılı biçimde ele alınmıştı. Yeni TEFAS verileri, soruşturmanın yalnız bugünkü hesap bakiyelerine değil fonların daha eski sahiplik yapısına kadar genişlediğini gösteriyor.

2,5 milyar liralık işlem teşebbüsü durduruldu

MASAK fon incelemesi kapsamında bankalar, sermaye piyasası aracı kurumları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarında sıkılaştırılmış izleme mekanizmaları devreye alındı. Yurt dışına fon aktarımı, yüksek tutarlı nakit işlemler ve olağan dışı finansal hareketler işlem bazında takip ediliyor.

MASAK verilerine göre 21 Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 2,5 milyar liralık işlem teşebbüsü durduruldu ve bu işlemler de Başsavcılığa bildirildi. “İşlem teşebbüsünün durdurulması” ifadesi, söz konusu paranın tamamının kesin suç geliri olduğuna karar verildiği anlamına gelmiyor. Tedbirin amacı inceleme sürerken şüpheli görülen para veya malvarlığının sistem dışına çıkarılmasını engellemek ve işlemlerin kaynağının araştırılmasına zaman kazandırmak.

131 fon ve 455 bin 758 yatırımcı

Sermaye Piyasası Kurulu, 17 Eylül tarihli kararlarla yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verildiğini açıkladı. Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarına göre bu fonlardaki tekil yatırımcı sayısı 455 bin 758. SPK daha sonra tasfiye sürecindeki bazı varlıkların uygun piyasa koşullarında satılabilmesi amacıyla üç aylık süreyi altı aya çıkardı.

Bu rakamların tamamını MASAK soruşturmasındaki şüpheli kişi veya işlem sayısı olarak okumak doğru değil. Tasfiye kapsamındaki sıradan yatırımcılarla adli incelemenin konusu olan kişi ve işlemlerin birbirinden ayrılması gerekiyor. MASAK fon incelemesi açısından TEFAS öncesi sahiplik haritasının önemli işlevlerinden biri de bu ayrımı daha net kurabilmek olabilir.

SPK’nın tasfiye süresi düzenlemesi de sürecin yatırımcı boyutunu gösteriyor. Kurul, değişikliğin fon portföylerindeki varlıkların piyasa koşulları dikkate alınarak mümkün olduğunca uygun şartlarda satılabilmesi amacıyla yapıldığını açıkladı. Sürenin uzatılması tasfiyenin mutlaka altı ay devam edeceği anlamına gelmiyor.

Soruşturmanın kritik sorusu: Kim, ne zaman, ne kazandı?

Yeni verilerle birlikte soruşturmanın mali izi daha geriye taşınıyor. Fonlar halka daha geniş ölçekte açılmadan önce pay sahibi olan kişilerin kimliği, bu kişilerin fonlardan çıkış zamanları, elde ettikleri getiriler ve ilişkili şirketlerle para hareketleri karşılaştırılabilecek. Bu analiz, olağan yatırım işlemleriyle bağlantılı veya eş zamanlı hareketlerin ayrıştırılmasına yardımcı olabilir.

MASAK fon incelemesi henüz devam ediyor. Başsavcılığa gönderilen raporlar, pay sahipliği kayıtları ve durdurulan işlemler savcılık değerlendirmesine tabi olacak. Kesin suç tespiti ve bireysel sorumluluk ise ancak soruşturma, olası iddianame ve yargılama süreçleri sonunda mahkeme kararlarıyla belirlenebilir.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR