Erdoğan BM diplomasi trafiği: Gazze’den Ukrayna’ya temas

0

BEĞENDİM

0

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip ERDOĞAN, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için bulunduğu New York’ta yoğun bir diplomasi trafiği yürüttü. Erdoğan BM diplomasi trafiği kapsamında devlet ve hükûmet başkanları, Birleşmiş Milletler yöneticileri ve iş dünyası temsilcileriyle bir araya geldi. Görüşmelerde Gazze, Ukrayna, İran, Karadeniz güvenliği, Kıbrıs, ikili ticaret, enerji ve savunma sanayisi öne çıkan başlıklar oldu.

İletişim Başkanlığının 24 Eylül’de yayımladığı resmî derlemeye göre ERDOĞAN, Türkevi ve BM Genel Merkezi’nde çok sayıda ikili görüşme gerçekleştirdi. Türkiye’nin barış, istikrar ve diyalog temelindeki yaklaşımını muhataplarına aktaran ERDOĞAN, farklı coğrafyalardaki krizlerin diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı. Temaslarda ekonomik ilişkilerin genişletilmesi ve savunma sanayisi iş birlikleri de gündeme geldi.

Erdoğan BM diplomasi trafiği

ERDOĞAN’ın temaslarında Vietnam Devlet Başkanı To Lam, Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed Yunus el-Menfi, Kuveyt Veliaht Prensi Sabah Halid el-Hamed es-Sabah, Kosova Başbakanı Albin Kurti, Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam ve Gürcistan Başbakanı İrakli Kobakhidze yer aldı. Vietnam ile ilişkilerin stratejik ortaklık seviyesine çıkarılması, Libya’da istikrar, Kuveyt ile ticaret ve enerji, Kosova ile savunma iş birliği ve Lübnan’a destek başlıkları görüşmelerde öne çıktı.

Cumhurbaşkanı ERDOĞAN daha sonra BM Genel Kurulu’na hitap etti. İletişim Başkanlığının resmî kaydına göre bu konuşma, ERDOĞAN’ın başbakanlık ve cumhurbaşkanlığı dönemleri birlikte değerlendirildiğinde BM Genel Kurulu’ndaki 16’ncı hitabı oldu. Konuşmasının önemli bölümünü Filistin ve Gazze’ye ayıran ERDOĞAN, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin yapısının reforme edilmesi gerektiğini yineledi.

Şehrin Haberi, ERDOĞAN’ın BM Genel Kurulu için ABD’ye hareketinden önce New York programını okurlarına aktarmış, BM konuşmasının ardından Duran’dan Katz’a tepki haberinde Ankara’nın İsrail’e verdiği yanıtı yayımlamıştı. Erdoğan BM diplomasi trafiği, ziyaretin yalnız BM kürsüsündeki konuşmayla sınırlı kalmadığını; bölgesel krizler, ekonomi ve ikili ilişkilerin aynı takvim içinde ele alındığını gösterdi.

Gazze ve iki devletli çözüm görüşmelerin merkezindeydi

ERDOĞAN, BM Genel Sekreteri Antonio GUTERRES ile görüşmesinde Gazze, Batı Şeria, İran, Ukrayna, Karadeniz ve Kıbrıs başlıklarını değerlendirdi. Türkiye’nin iki devletli çözüm zeminini koruma yaklaşımını vurgulayan ERDOĞAN, Karadeniz’de ticaret gemilerinin hedef alınmasından duyduğu rahatsızlığı da dile getirdi. GUTERRES görüşmesinin ardından Senegal Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye FAYE ve Katar Emiri Temim bin Hamed AL SANİ ile temaslar gerçekleştirildi.

Katar görüşmesinde yatırım, ticaret, enerji ve savunma sanayisi iş birliği ele alındı. ERDOĞAN ayrıca İngiltere Başbakanı Andy BURNHAM ve Japonya Başbakanı Takaiçi SANAE ile görüştü. İngiltere görüşmesinde savunma sanayisi ve ticaret; Japonya görüşmesinde ise ticaret hacmi, enerji, altyapı ve savunma sanayisi fırsatları gündeme geldi.

ERDOĞAN ayrıca ABD Başkanı Donald TRUMP’ın Körfez İş Birliği Konseyi üyesi ülke liderleriyle yaptığı İran konulu toplantıya katıldı. Toplantıda Gazze’deki savaşın sona erdirilmesine yönelik çabalar ve bölgesel güvenlik gündemi ele alındı. Günün sonunda ERDOĞAN, TRUMP’ın BM Genel Kurulu’na katılan devlet başkanları ve eşleri onuruna verdiği davete de iştirak etti.

Ukrayna, Irak ve Ermenistan başlıkları

Erdoğan BM diplomasi trafiği sonraki temaslarda da devam etti. ERDOĞAN, Polonya Cumhurbaşkanı Karol NAWROCKI ile Karadeniz güvenliği ve Rusya-Ukrayna Savaşı’nı; Bangladeş Başbakanı Tarık RAHMAN ile ticaret, savunma sanayisi ve Rohingyalılara yönelik insani yardımları görüştü. Ermenistan Başbakanı Nikol PAŞİNYAN ile normalleşme süreci ve Azerbaycan-Ermenistan barış süreci ele alındı.

Irak Başbakanı Ali ez-ZEYDİ ile yapılan görüşmelerin ardından yayımlanan ortak açıklamada güvenlik iş birliğinin derinleştirilmesi, Sincar’da devlet otoritesinin güçlendirilmesi ve Kalkınma Yolu Projesi’nin hızlandırılması konularında mutabakat sağlandığı bildirildi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir ZELENSKİY ile görüşmede ise doğrudan müzakerelerin yeniden canlandırılması ve Karadeniz’de seyrüsefer güvenliği üzerinde duruldu.

Ekonomi ve iklim diplomasisi de gündemdeydi

New York programında siyasi temasların yanı sıra ekonomi ve iklim diplomasisi de yer aldı. ERDOĞAN, Türkiye-ABD İş Konseyi toplantısında iki ülke arasındaki stratejik ekonomik iş birliğinin geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Yapay zekâ, dijital dönüşüm, sağlık yatırımları ve ekonomik dayanıklılık mesajları verdi.

Cumhurbaşkanı ayrıca BM Genel Sekreteri İklim Etkinliği’ne katıldı. COP31 hazırlıkları, elektrifikasyon, sıfır atık, iklim finansmanı ve teknolojiye erişimdeki eşitsizlikler konuşmanın ana başlıklarını oluşturdu. New York temasları Türk ve kardeş topluluklarla yapılan buluşmayla tamamlandı.

Erdoğan BM diplomasi trafiği, 81. Genel Kurul haftasında Türkiye’nin Gazze’den Ukrayna’ya, Kıbrıs’tan enerji ve ticarete uzanan geniş bir gündemi aynı diplomasi programında ele aldığını gösterdi. Görüşmelerde yeni anlaşmalar kadar mevcut iş birliklerinin sürdürülmesi, bölgesel krizlerde diyalog kanallarının açık tutulması ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi öne çıktı.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR