Yeni infaz düzenlemesi için çalışma: Uçum kapsamı açıkladı

0

BEĞENDİM

0

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet UÇUM, ceza infaz sistemine ilişkin çalışma yürütüldüğünü açıkladı. Yeni infaz düzenlemesi üzerinde Adalet Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulunun çalıştığını belirten UÇUM, hazırlığın genel af niteliğinde olmadığını söyledi. UÇUM’a göre infaz sürelerinde değişiklikler değerlendirilebilir; bazı terör suçları ve toplumda ağır tepki yaratan suçlar için ise istisnalar gündeme gelebilir.

Yeni infaz düzenlemesi genel af mı?

UÇUM, Türkiye Basın Federasyonu tarafından düzenlenen Anadolu Sohbetleri programında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Cezaevlerindeki hükümlü sayısının 440 bini geçtiğini ifade eden UÇUM, cezaevlerinde kalabalıklaşma sorunu bulunduğunu ve Adalet Bakanlığının bu konuda yoğun çalışma yürüttüğünü belirtti.

UÇUM’un açıklamasına göre yeni infaz düzenlemesi, 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’dan ayrı hazırlanıyor. UÇUM, söz konusu özel kanunun başka düzenlemelere emsal oluşturmasının amaçlanmadığını, genel infaz hukukuna ilişkin çalışmanın bağımsız yürütüldüğünü söyledi.

Mehmet UÇUM, hazırlığın “genel af” olarak değerlendirilmemesi gerektiğini özellikle vurguladı. İnfaz hukukunda yapılacak bir değişiklik, kesinleşmiş cezaların hangi koşullarda ve ne kadar süreyle yerine getirileceğine ilişkin kuralları değiştirebilir. Genel af ise ceza ve mahkûmiyetin hukuki sonuçları bakımından farklı bir kurumdur. Bu nedenle mevcut açıklama, herhangi bir genel af kararının alındığı anlamına gelmiyor.

UÇUM, çalışmanın temel yaklaşımını hükümlüler açısından adil, mağdurlar açısından ise tatmin edici bir infaz sistemi kurulması şeklinde tanımladı. Bu ifade, hazırlanacak metnin yalnız cezaevlerindeki yoğunluğu azaltmaya yönelik teknik bir adım olarak görülmediğini; mağdur hakları ve suç türleri bakımından da ayrı değerlendirmeler yapılmasının planlandığını gösteriyor. Bununla birlikte bu yaklaşım henüz kanun maddelerine dönüşmüş değil ve hangi kriterlerin kullanılacağı açıklanmadı.

İnfaz sürelerinde değişiklik değerlendiriliyor

Yeni infaz düzenlemesi kapsamında hangi infaz oranlarının, koşullu salıverme sürelerinin veya denetimli serbestlik hükümlerinin değişebileceği henüz açıklanmadı. UÇUM, sürelerle ilgili iyileştirmelerin gündeme gelebileceğini ancak teknik parametrelerin somut metin ortaya çıktığında tartışılabileceğini söyledi.

UÇUM’un açıklamasında FETÖ ve diğer terör örgütleri bakımından bazı istisnaların korunabileceği ifade edildi. Ayrıca toplumda ciddi rahatsızlık yaratan bazı suçların da farklı kurallara tabi tutulabileceği belirtildi. Ancak hangi suçların kapsam dışında kalacağına ilişkin kesin bir liste paylaşılmadı.

Bu nedenle yeni infaz düzenlemesi hakkında sosyal medyada veya farklı yayınlarda ortaya çıkabilecek “şu suçlar kapsamda”, “şu kişiler tahliye olacak” şeklindeki listelerin, resmî kanun teklifi veya taslak yayımlanmadan kesin bilgi olarak kabul edilmemesi gerekiyor. Şu aşamada belirli bir hükümlü grubu için otomatik tahliye, ceza indirimi veya erken salıverme kararı bulunmuyor.

Yeni infaz düzenlemesine ilişkin kamuoyunda en çok merak edilen başlıklardan biri de cezaevinden çıkış tarihleri. Ancak mevcut açıklamada herhangi bir tarih verilmedi. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde kimlerin hangi tarihte yararlanabileceği; suç tarihi, ceza türü, infaz oranı, koşullu salıverme ve olası istisna hükümlerine bağlı olacak. Bunların hiçbiri şu anda kesinleşmiş değil.

7595 sayılı Kanun’dan ayrı çalışma

7595 sayılı Kanun belirli bir geçiş süreci için çıkarılmış özel düzenleme niteliğinde. UÇUM, bu kanunun genel infaz sistemi bakımından emsal alınmaması gerektiğini söyledi. Bu nedenle yeni çalışma ile 7595 sayılı Kanun kapsamında yürütülen süreç arasında doğrudan hak aktarımı veya otomatik genişleme bulunduğu sonucuna varılamaz.

UÇUM, 27 Ağustos’ta yayımlanan değerlendirmesinde de cezaevlerindeki kalabalıklaşma bakımından genel bir infaz düzenlemesinin tartışılabileceğini belirtmişti. Aynı yazıda, terör ve suç örgütlerine ilişkin hassasiyetlerin korunması gerektiğini savunmuştu. 17 Eylül’deki açıklama, bu yaklaşımın teknik bir çalışma aşamasına taşındığını gösteriyor.

Şehrin Haberi daha önce 12. Yargı Paketi’nin yürürlüğe girmesine ilişkin gelişmeleri okuyucularına aktarmıştı. Yeni infaz düzenlemesi ise mevcut açıklamalara göre 12. Yargı Paketi’nden ve 7595 sayılı özel kanundan ayrı bir çalışma olarak ele alınıyor. Bu ayrım, yürürlükteki mevzuat ile hazırlık aşamasındaki düzenlemenin birbirine karıştırılmaması açısından önem taşıyor.

Henüz kanun teklifi bulunmuyor

Bir infaz değişikliğinin yürürlüğe girebilmesi için hazırlanacak metnin kanun teklifi haline gelmesi, Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülmesi, kabul edilmesi ve Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması gerekiyor. Teklif TBMM’ye sunulsa bile komisyon ve Genel Kurul aşamalarında maddelerde değişiklik yapılabilir.

Mevcut durumda kesinleşen bilgi, genel infaz hukukuna ilişkin bir çalışma yürütüldüğü ve bazı süreler ile istisnaların değerlendirildiği. Düzenlemenin kapsamı, kimleri etkileyeceği, hangi suçların istisna tutulacağı ve uygulama tarihi henüz belli değil. Yeni infaz düzenlemesi ancak resmî metin açıklandığında hükümlüler ve mağdurlar açısından somut sonuçlarıyla değerlendirilebilecek.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR