Yeni Parti isim krizi: Seçim arifesinde değişiklik riski

0

BEĞENDİM

0

Özgür ÖZEL liderliğindeki Yeni Parti’nin adı, Yenilik Partisi’nin yaptığı başvurunun ardından yeni bir hukuki ve siyasi tartışmanın merkezine yerleşti. Yeni Parti isim krizi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı kayıtlarında 24 Temmuz 2026’da kurulduğu görülen partinin seçim öncesi marka ve iletişim planını da ilgilendiriyor. Yenilik Partisi, “Yeni” ve “Yenilik” ifadelerinin seçmen açısından karışıklığa yol açabileceğini savunarak ismin değiştirilmesini istedi. Tartışmanın seçim takvimi yaklaşmadan sonuçlandırılması, yalnız hukuki değil siyasi iletişim açısından da önem taşıyor.

Siyasi Partiler Kanunu’nun 96’ncı maddesi, sicile kayıtlı bir siyasi partinin adının veya işaretlerinin başka bir parti tarafından aynen ya da karışıklığa yol açacak biçimde kullanılmasını yasaklıyor. Geçmiş Anayasa Mahkemesi kararlarında da isim benzerliğinin “iltibas”, yani seçmeni yanıltabilecek karışıklık yaratıp yaratmadığı incelendi. Bu nedenle mevcut uyuşmazlığın doğrudan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde değil, Türkiye’de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ve gerektiğinde Anayasa Mahkemesi önünde yürüyen iç hukuk süreci olduğu özellikle belirtilmeli.

Yeni Parti isim krizi seçim arifesine bırakılırsa ne olur?

Hukuki süreç bugün sonuçlanmaz ve seçim dönemine kadar uzarsa, asıl risk yalnız bir mahkeme kararından ibaret olmayabilir. Parti adı; teşkilat tabelalarından sosyal medya hesaplarına, afişlerden miting malzemelerine, üyelik kampanyalarından seçmen hafızasına kadar siyasi markanın merkezinde bulunuyor. Yüksek Seçim Kurulu uygulamasında birleşik oy pusulasında partinin amblemi, kısa adı ve tam adı birlikte yer alıyor. Dolayısıyla seçim takvimine yakın bir isim değişikliği, seçmenin tanıdığı marka ile sandıkta karşılaşacağı isim arasında iletişim sorunu oluşturabilir. Yeni Parti isim krizi bu nedenle yalnız mahkeme dosyası olarak görülmemeli.

Seçime katılma yeterliliği ayrı bir hukuki başlık

Seçime katılma yeterliliği ise isim tartışmasından ayrı bir hukuki başlık. 2820 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesine göre bir partinin, oy verme gününden en az altı ay önce illerin en az yarısında gerekli teşkilatlanmayı tamamlaması ve büyük kongresini yapmış olması gerekiyor. Bu nedenle isim değişikliği ile seçime katılma yeterliliği aynı meseleymiş gibi sunulmamalı. Yeni Parti’nin mevcut teşkilatlanma ve kongre takviminin seçim tarihi kesinleştiğinde Yüksek Seçim Kurulu ölçütleriyle ayrıca değerlendirilmesi gerekecek. Yeni Parti isim krizi ise hukuki yeterlilikten bağımsız olarak seçmen tanınırlığı ve kampanya sürekliliği üzerinde risk yaratabilir.

Özgür ÖZEL’in dil sürçmesi neden önemli?

Bu ihtimalin küçümsenmemesi gerektiğini gösteren bir başka gelişme de Özgür ÖZEL’in 5 Eylül’de Edirne’de yaptığı konuşma oldu. ÖZEL, konuşmasının bir bölümünde Yeni Parti yerine üç kez “İYİ Parti” ifadesini kullandı; daha sonra yanlışını fark ederek bunu esprili sözlerle düzeltti. Aynı konuşmada eski partisi CHP’nin adını da kullandığı haber ajanslarına yansıdı. Tek başına bir dil sürçmesi seçmen davranışını kanıtlamaz. Ancak yeni kurulan bir partinin genel başkanının dahi isimleri karıştırabildiği bir dönemde, partinin resmî adının yeniden değişmesi halinde iletişim yükünün daha da artabileceği değerlendirmesi yapılabilir.

Yeni Parti için tedbir zamanı şimdi

Buradaki temel mesele, Yeni Parti’nin isim itirazını mutlaka kaybedeceğini söylemek değil. Yenilik Partisi’nin başvurusu bir iddiadır; nihai hukuki değerlendirme yetkili makamların vereceği kararla ortaya çıkacaktır. Ayrıca Siyasi Partiler Kanunu, ortak veya benzer bir kelimenin kullanılmasını tek başına yasaklamıyor; ölçüt, seçmen açısından karışıklık yaratacak düzeyde benzerlik bulunup bulunmadığıdır.

Buna rağmen siyasi risk yönetimi açısından beklemek yerine alternatiflerin bugünden hazırlanması daha güvenli görünüyor. Parti yönetiminin hukuki savunmasını sürdürürken olası yeni isim, kısa ad, logo, internet adresleri, sosyal medya hesapları, teşkilat tabelaları ve seçim materyalleri için bir geçiş planı hazırlaması mümkün. Böylece olumsuz bir karar seçim takvimine yakın gelse bile marka değişimi birkaç haftada doğaçlama biçimde yapılmak zorunda kalmaz. Yeni Parti isim krizi için ikinci senaryonun şimdiden hazırlanması, seçim dönemindeki iletişim kaybını azaltabilir.

Partinin görsel kimliği de henüz tamamen sabitlenmiş değil. ÖZEL, temmuz sonunda mevcut logonun geçici olduğunu, nihai amblemin anket, odak grup çalışmaları ve kurultay süreciyle şekilleneceğini açıklamıştı. İsim ve logo aynı geçiş planı içinde netleştirilirse, seçim döneminde ikinci kez kapsamlı bir marka değişikliği ihtiyacı azaltılabilir.

Anayasa Mahkemesi geçmişte benzer isim uyuşmazlıklarında siyasi parti adlarının değiştirilmesine veya kullanımının durdurulmasına ilişkin kararlar verdi. Bu geçmiş, mevcut dosyanın sonucunu belirlemiyor.

Yeni Parti isim krizi konusunda daha düşük riskli seçenek, hukuki sonucu beklerken iletişim ve seçim hazırlığını ikinci bir senaryoya göre de yürütmek. Seçim arifesinde yapılacak zorunlu bir isim değişikliğinin yaratabileceği kafa karışıklığını tartışmak için karar gününü beklemek yerine, bugün önlem almak siyasi organizasyon açısından daha güvenli bir yol olabilir.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR