ŞEHİTLERİN HATIRASINA KAPALI KAPI: ALAİYE ŞEHİTLİĞİ NEDEN YILLARDIR ZİYARETE AÇILMIYOR?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

ŞEHİTLERİN HATIRASINA KAPALI KAPI: ALAİYE ŞEHİTLİĞİ NEDEN YILLARDIR ZİYARETE AÇILMIYOR?

İstanbul’un Çatalca ilçesine bağlı Yazlık Mahallesi sınırlarında bulunan Alaiye Şehitliği, Birinci Balkan Savaşı sırasında Çatalca savunma hattında şehit düşen Alaiye Redif Taburu askerlerinin hatırasını yaşatıyor. Resmî anma programlarında 657 kahraman askerin adıyla anılan tarihî şehitlik, taşıdığı büyük manevi değere rağmen uzun süredir vatandaşların düzenli ziyaretine kapalı bulunuyor. Şehitliğin yalnızca belirli törenlerde kontrollü olarak açıldığı belirtilirken, kapalı tutulmasının nedeni ve ne zaman ziyarete açılacağı konusunda kamuoyuna açıklanmış net bir takvim bulunmuyor.

Alaiye Şehitliği’ndeki anıtın geçmişi 1959 yılına dayanıyor. İstanbul Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kayıtlarına aktarılan bilgilere göre anıt, dönemin Bağımsız Korugan Taburu Komutanı Binbaşı Tahsin TİBET tarafından yaptırıldı. Dört ayak üzerinde yükselen ve yukarıya doğru açılan özgün yapısıyla dikkati çeken anıt, yıllar boyunca Alaiye şehitlerinin simgesi hâline geldi.

ANITI YENİDEN ÇİZEN AHMET BAYRAKTAR’IN EMEĞİ UNUTULMAMALI

Şehitliğin yenilenmesi ve tarihî anıtın yeniden projelendirilmesi sürecinde emek veren isimlerden biri de Yüksek Mimar Ahmet BAYRAKTAR oldu. BAYRAKTAR, mevcut anıtın yeniden çizimini hazırlayarak yapının mimari olarak kayıt altına alınmasına ve yenileme çalışmalarına önemli katkı sundu.

Alaiye Şehitliği anlatılırken yalnızca anıtı ilk yaptıran Binbaşı Tahsin TİBET’in değil, yıllar sonra anıtın yeniden çizimini üstlenen Ahmet BAYRAKTAR’ın emeğinin de açıkça belirtilmesi gerekiyor. Tarihî yapıların korunması, yalnızca fiziksel uygulamayla değil; ölçülmesi, çizilmesi, belgelenmesi ve gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlayacak projelerin hazırlanmasıyla mümkün oluyor.

Bu nedenle Ahmet BAYRAKTAR’ın çalışması, Alaiye Şehitliği’nin yenilenme tarihinin önemli parçalarından biri olarak değerlendirilmelidir.

YENİLEME ÇALIŞMALARI 2017 YILINDA GÜNDEME GELDİ

Çatalca Kaymakamlığının resmî kayıtlarına göre şehitliğin yenilenmesine ilişkin çalışmalar en az 2017 yılından bu yana gündemde bulunuyor. Dönemin Çatalca Kaymakamı İnci Sezer BECEL ile Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Şube Müdürü Siyamettin BAYRAM’ın katıldığı 29 Kasım 2017 tarihli toplantıda, Alaiye Şehitliği’nin yenilenme projesi değerlendirildi.

İstanbul Valiliği birimleri tarafından daha sonra “Alaiye Şehitliği Müzesi” projesi geliştirildi. İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının projesi kapsamında, İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü denetiminde 22 Temmuz 2019 tarihinde başlatılan arkeolojik çalışmalar yaklaşık dokuz ay sürdü.

Kazılarda 13’ü toplu mezarda olmak üzere 30 Osmanlı askerine ait mezarlar, kişisel eşyalar, askerî malzemeler ve İkinci Dünya Savaşı’na hazırlık döneminde yapılan betonarme koruganlar ortaya çıkarıldı. Çalışmalarda Müze Müdürü ve Arkeolog Rahmi ASAL, Arkeolog Tuğçe AKBAYTOGAN, Antropolog Yusuf ÇURKU ve Antropolog Gökhan YILDIRIM’ın yanı sıra çok sayıda arkeolog, restoratör, sanat tarihçisi, mimar, teknik personel ve saha çalışanı görev aldı.

Akademik kayıtlarda projenin çiziminin Bostancı Mimarlık, uygulamasının ise ANKE İnşaat ve Restorasyon tarafından gerçekleştirildiği belirtiliyor. Peyzaj düzenlemesi kapsamında da konsept, bitkilendirme, drenaj, aydınlatma, yapısal uygulama ve üç boyutlu görselleştirme çalışmaları hazırlandı.

“DOSYA VALİLİKTE BEKLİYOR” İDDİASI

Bölge sakinleri ve şehitlikle ilgilenen vatandaşlar arasında, çalışmaların tamamlanmasına ilişkin dosyanın uzun süredir İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında beklediği ifade ediliyor. Kamuoyunda zaman zaman “Valilik Yatırım İzleme Komisyonu” olarak adlandırılan kurumun resmî adı, İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığıdır.

Ancak şehitliğin dosyasının hangi aşamada olduğu, restorasyon ve müze çalışmalarının tamamlanıp tamamlanmadığı, geçici veya kesin kabul işlemlerinin yapılıp yapılmadığı konusunda güncel bir resmî açıklamaya ulaşılamıyor. Bu nedenle “dosyanın Valilikte beklediği” bilgisi, yetkili kurumlar tarafından açıklığa kavuşturulması gereken ciddi bir iddia olarak önümüzde duruyor.

Şehitlikte 17 Kasım 2025 tarihinde kaymakamlık, garnizon, Çatalca Belediyesi, Alanya Belediyesi ve vatandaşların katılımıyla resmî anma töreni düzenlenmesi, alanın özel günlerde kontrollü olarak kullanılabildiğini gösteriyor. Buna karşılık tarihî alanın normal günlerde neden düzenli ziyarete açılmadığı sorusu cevapsız kalıyor.

YETKİLİ KURUMLARDAN AÇIKLAMA BEKLENİYOR

Yıllar süren proje, kazı, restorasyon ve çevre düzenleme çalışmalarına rağmen Alaiye Şehitliği’nin hâlâ sürekli ziyarete açılamaması kamuoyunda tepkiye neden oluyor. Şehitliğin korunması için güvenlik, personel ve bakım tedbirlerinin alınması elbette önem taşıyor. Ancak bu tedbirlerin tarihî alanın süresiz biçimde kapalı tutulmasına dönüşmemesi gerekiyor.

İstanbul Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının; projenin mevcut durumunu, dosyanın hangi işlem için beklediğini, alanın bakım ve işletme sorumluluğunun hangi kuruma ait olduğunu ve şehitliğin ne zaman düzenli ziyarete açılacağını kamuoyuna açıklaması bekleniyor.

Alaiye Şehitliği yalnızca yılda bir kez tören düzenlenecek bir alan değil; gençlere vatan savunmasının önemini anlatacak, savaşın gerçek izlerini gösterecek ve şehitlerin hatırasını her gün yaşatacak millî bir hafıza merkezidir. Şehitlerin kapalı kapılar ardında değil, milletin dualarıyla yaşatılması gerekiyor.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR