Adliyelerde dijital güvenlik büroları: 175 merkezde başlıyor

0

BEĞENDİM

0

Adalet Bakanı Akın GÜRLEK, dijital ortamda işlenen suçlarla daha hızlı ve koordineli mücadele amacıyla yeni bir adli yapılanmaya gidileceğini açıkladı. Adliyelerde dijital güvenlik büroları, 175 ağır ceza merkezi Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde kurulacak. Yeni bürolarda dijital mecralardaki suç içerikleri, suça teşvik ettiği değerlendirilen faaliyetler ve suç niteliğindeki dezenformasyon iddiaları uzmanlaşmış Cumhuriyet savcılarınca takip edilecek.

Bakanlığın 24 Eylül 2026 tarihli duyurusuna göre şüphelilerin tespiti, gerekli adli işlemlerin başlatılması ve hukuka aykırı içeriklere ilişkin müdahale süreçlerinin daha hızlı yürütülmesi hedefleniyor. GÜRLEK, özellikle çocukları ve gençleri suça, şiddete veya istismara yönlendiren içeriklerle; vatandaşların özel hayatını, kişilik haklarını, can ve mal güvenliğini hedef alan dijital faaliyetlere karşı adli kapasitenin güçlendirileceğini bildirdi.

Adliyelerde dijital güvenlik büroları

Adliyelerde dijital güvenlik büroları için Adalet Bakanlığı tarafından 175 ağır ceza merkezi Cumhuriyet başsavcılığına yazı gönderildi. Açıklanan model, yeni bir suç tipi oluşturmaktan çok mevcut soruşturma kapasitesinin ihtisaslaşmış bürolar üzerinden örgütlenmesini amaçlıyor. Bakanlığın açıklamasında ayrıca yeni bir ceza veya yaptırım ilan edilmedi; vurgu, uzman savcılar ve kurumlar arası koordinasyon üzerinde yapıldı.

Bu yönüyle düzenleme, Adalet Bakanlığı bünyesinde daha önce kurulan merkezi ihtisas yapısının adliyelere uzanan yeni halkası niteliğinde. Bakanlık, Nisan 2026’da Ceza İşleri Genel Müdürlüğü altında “Kamu Düzeni, Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele Daire Başkanlığı” dahil 7 ihtisas dairesi kurmuştu. Adalet Bakanlığının resmî açıklamasında dijital suçlar ve dezenformasyonla mücadelede uzmanlaşmanın artırılacağı belirtilmişti.

Uzman savcılar hangi içeriklere bakacak?

Yeni yapılanmada dijital mecralarda suç teşkil ettiği değerlendirilen içeriklerin ve suça teşvik eden faaliyetlerin uzman Cumhuriyet savcılarınca izlenmesi öngörülüyor. Şüphelilerin belirlenmesi, soruşturma işlemlerinin başlatılması ve hukuka aykırı içeriklerle ilgili yasal süreçlerin yürütülmesi büroların temel görev alanları arasında olacak. Adliyelerde dijital güvenlik büroları ayrıca farklı kamu kurumları arasında bilgi ve koordinasyon akışını hızlandırmayı hedefliyor.

Bakan GÜRLEK’in açıklamasındaki önemli ayrımlardan biri de “dezenformasyon” ifadesinin tek başına değil, “suç niteliğindeki dezenformasyon faaliyetleri” çerçevesinde kullanılması. Bu nedenle sosyal medyada yanlış veya tartışmalı olduğu düşünülen her paylaşımın otomatik olarak bu büroların ceza soruşturmasına konu olacağı sonucu çıkarılamaz. Bir içeriğin suç oluşturup oluşturmadığı yürürlükteki mevzuat, somut olay ve adli değerlendirme çerçevesinde ele alınacak.

Şehrin Haberi’nin daha önce yayımladığı siber suç operasyonları haberinde dijital suç soruşturmalarının farklı illere uzanan operasyon boyutu aktarılmıştı. İBB davasında UYAP sorunu haberimizde ise yargı süreçlerinin dijital altyapıya bağımlılığı güncel bir örnek üzerinden görülmüştü.

UYAP ve dijital adalet altyapısıyla nasıl bağlantılı?

Adalet Bakanlığı 20 Eylül’de UYAP’ın teknolojik altyapısının geliştirildiğini ve yeni dijital uygulamaların hizmete alındığını açıklamıştı. Bakanlığın UYAP açıklamasına göre amaç, başvuru ve sorgulama süreçlerini daha hızlı, güvenli ve erişilebilir hale getirmek. Yeni bürolar UYAP’ın kendisi değil; ancak dijital delil, soruşturma ve adli işlem süreçlerinin daha uzmanlaşmış bir organizasyonla yürütülmesi bakımından aynı dönüşüm çizgisinde değerlendirilebilir.

Adliyelerde dijital güvenlik büroları kurulurken uygulamanın başarısı yalnız hızla değil, delilin hukuka uygun elde edilmesi, kişisel verilerin korunması, ifade özgürlüğü ile ceza soruşturması arasındaki sınırın gözetilmesi ve adli kararların denetlenebilirliğiyle de ölçülecek. Açıklanan sistem, savcılıkların dijital suç dosyalarında uzmanlaşmasını hedeflerken mevcut hukuki güvenceleri ortadan kaldıran ayrı bir yargılama usulü öngörmüyor.

Uygulamada hangi ayrıntılar henüz açıklanmadı?

Bakanlığın ilk duyurusunda bürolarda kaç savcı ve personelin görev yapacağı, teknik uzman kadrolarının nasıl oluşturulacağı veya büroların 24 saat esasına göre çalışıp çalışmayacağı açıklanmadı. Emniyetin siber suç birimleri, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ile diğer kamu kurumlarıyla koordinasyonun hangi protokoller üzerinden yürütüleceğine ilişkin ayrıntılar da paylaşılmadı. Bu nedenle yeni yapılanmanın günlük işleyişi, başsavcılıkların kuruluş kararları ve Bakanlığın sonraki düzenlemeleriyle netleşecek.

Uzmanlaşmış büro modeli, benzer nitelikteki dijital dosyaların belirli savcılar tarafından takip edilmesini sağlayarak tecrübe birikimini artırabilir. Bununla birlikte dijital delillerin korunması, hesap sahipliğinin teknik olarak doğrulanması ve içeriklerin bağlam içinde değerlendirilmesi soruşturmaların hukuki güvenilirliği açısından önemini koruyacak.

175 merkezde yeni uzmanlaşma dönemi

175 ağır ceza merkezinde kurulacak yapı, dijital suç soruşturmalarında dosyaların benzer uzmanlık birimlerinde ele alınmasına imkân verecek. Bakanlık, toplum huzurunu ve kamu düzenini bozmaya yönelik suç niteliğindeki dijital faaliyetlerde kurumlar arası koordinasyonun da güçlendirileceğini belirtiyor.

24 Eylül 2026 itibarıyla kesinleşen gelişme, Bakanlığın 175 ağır ceza merkezi Cumhuriyet başsavcılığına yazı göndererek adliyelerde dijital güvenlik büroları kurulması sürecini başlatması. Büroların personel yapısı, iş bölümü ve uygulamadaki ayrıntılarının ise ilgili başsavcılıklardaki kuruluş süreciyle daha net ortaya çıkması bekleniyor.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR