Mekke Ortak Savunma Anlaşması: İlk komite İstanbul’da

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında oluşturulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, ilk toplantısını İstanbul’da yaptı. Mekke Ortak Savunma Anlaşması çerçevesindeki buluşma, Beşiktaş’taki Çırağan Sarayı’nda dışişleri ve savunma bakanları ile askerî yetkilileri aynı masada topladı. Toplantıda savunma iş birliği, ortak üretim, terörle mücadele ve uluslararası güvenlik başlıkları ele alındı.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması için ilk komite toplandı

Türkiye’yi toplantıda Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu temsil etti. Pakistan heyetinde Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Federal Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif ile Savunma Kuvvetleri Komutanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asım Münir yer aldı.

Suudi Arabistan heyetinde ise Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan el Suud, Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman bin Abdülaziz el Suud ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fayyadh bin Hamed Al-Ruwaili bulundu. Heyetler, toplantı öncesinde bir süre sohbet etti; ardından aile fotoğrafı çekildi ve komitenin ilk oturumu başladı.

Toplantının İstanbul’da yapılması, 7 Ağustos’ta Mekke’de imzalanan üçlü savunma anlaşmasının siyasi deklarasyondan kurumsal uygulama aşamasına geçmesi bakımından önem taşıyor. Anlaşma, üç ülke arasındaki mevcut savunma ilişkilerini daha sistematik bir yapıya bağlamayı ve ortak caydırıcılığı güçlendirmeyi hedefliyor. Bu nedenle komitenin görevi yalnız siyasi temas yürütmek değil, anlaşma kapsamındaki faaliyetlere stratejik yön vermek olarak tanımlanıyor.

Anlaşmanın en dikkat çekici maddesi kolektif savunma ilkesi

Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın temel hükümlerinden biri, üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırının diğer ülkelere de yapılmış sayılması. Anlaşmanın ortak açıklamasında bu ilkenin, saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmek amacı taşıdığı belirtiliyor. Bunun yanında savunma alanındaki iş birliğinin bütün boyutlarıyla geliştirilmesi hedefleniyor.

Bu düzenleme, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki güvenlik ilişkisine daha bağlayıcı bir çerçeve kazandırıyor. Ancak anlaşmanın uygulamada hangi ortak planlama mekanizmalarını doğuracağı, kriz anlarında kararların nasıl alınacağı ve askerî koordinasyonun hangi seviyeye ulaşacağı komitenin ilerleyen çalışmalarında daha net görülecek. İlk toplantının bu nedenle yol haritası ve kurumsal mekanizmalar açısından başlangıç niteliği taşıdığı değerlendiriliyor.

Üç ülkenin savunma kapasitesi farklı alanlarda öne çıkıyor

Türkiye son yıllarda insansız hava araçları, kara sistemleri, elektronik harp, füze teknolojileri ve deniz platformlarında büyüyen savunma sanayii kapasitesine sahip. Pakistan geniş askerî tecrübesi ve nükleer caydırıcılığıyla, Suudi Arabistan ise yüksek savunma bütçesi ve kapsamlı tedarik altyapısıyla üçlü yapının farklı güç unsurlarını oluşturuyor. Bu tamamlayıcı kapasitenin ortak üretim ve teknoloji iş birliğine nasıl yansıyacağı, İstanbul toplantısından sonraki sürecin önemli başlıklarından biri olacak.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı daha önce anlaşmayı bölgesel barışı korumaya ve istikrarı desteklemeye yönelik savunma çerçevesi olarak tanımladı. Mekanizmanın uygulamaya geçirilmesinin henüz erken aşamada olduğu, ortak güvenlik yükümlülüklerini paylaşan başka ülkelerden gelebilecek olası katılım taleplerinin de üç ortak arasında istişareyle değerlendirileceği belirtildi.

Anlaşma mevcut ittifaklardan ayrı bir yapı

Türkiye’nin NATO üyeliği devam ederken Mekke anlaşması üç ülke arasında ayrıca kurulan bir savunma mekanizması niteliği taşıyor. Kamuoyuna açıklanan ortak metinde daimi ortak kuvvet, birleşik komuta merkezi veya otomatik asker sevki gibi ayrıntılar yer almıyor. Açıklanan çerçeve; kolektif caydırıcılık, saldırı halinde ortak güvenlik anlayışı ve savunma iş birliğinin geliştirilmesine odaklanıyor.

Bu nedenle İstanbul’daki komitenin önemi, genel siyasi taahhütlerin hangi kurumsal ve askerî araçlarla uygulanacağını belirleyecek sonraki kararların zeminini oluşturmasından kaynaklanıyor. Bu ayrıntılar sonraki komite kararlarıyla daha açık hale gelecek.

7 Ağustos’ta Mekke’de imzalandı

Anlaşma, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalandı. Ortak açıklamada tarihî ilişkiler, stratejik çıkarlar ve uzun süredir devam eden savunma iş birliği anlaşmanın temel dayanakları arasında gösterildi.

İstanbul’daki ilk komite toplantısında savunma iş birliği, ortak üretim, terörle mücadele ve uluslararası güvenlik konularının ele alınması, üç ülkenin anlaşmayı somut mekanizmalarla işletme arayışını ortaya koydu. Toplantı sonrasında ayrıntılı bir ortak uygulama takvimi kamuoyuna açıklanmış değil. Bundan sonraki süreçte komitenin alacağı kararlar, ortak savunma düzenlemesinin sahadaki ve savunma sanayiindeki gerçek kapsamını belirleyecek.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR