0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

SEÇİM SİSTEMİNDE DEĞİŞİKLİK HAZIRLIĞI: ORTAK LİSTE VE ÇATI PARTİ MODELİNE YENİ KURALLAR GÜNDEMDE

MHP Genel Başkanı Devlet BAHÇELİ’nin siyasi partiler ve seçim sisteminin yeniden düzenlenmesi gerektiği yönündeki açıklamasının ardından Ankara kulisleri hareketlendi. İktidar cephesinde seçim mevzuatına ilişkin yeni formüllerin değerlendirildiği, mevcut resmî ittifak sisteminin korunmasına karşılık partilerin ortak liste, çatı parti veya resmî ittifak dışındaki seçim iş birliklerine yeni kurallar getirilmesinin gündemde olduğu ileri sürüldü. Henüz kamuoyuna sunulmuş resmî bir kanun teklifi bulunmuyor.

BAHÇELİ 19 AĞUSTOS’TA İŞARETİ VERDİ

Seçim sistemi tartışmasının fitilini MHP Genel Başkanı Devlet BAHÇELİ’nin 19 Ağustos 2026 tarihli açıklaması ateşledi. BAHÇELİ, Türkiye’nin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçtiğini hatırlatarak siyasi partiler ve seçim sisteminin de yeni yönetim sisteminin yapısına uygun biçimde yeniden ele alınması gerektiğini söyledi. BAHÇELİ, düzenlemede siyasi istikrar ile demokratik gelişimin esas alınması gerektiğini ifade etti.

RESMÎ İTTİFAK SİSTEMİ KORUNABİLİR

23 Ağustos’ta Ankara kulislerine yansıyan bilgilere göre üzerinde çalışıldığı ileri sürülen seçeneklerden biri, mevcut resmî seçim ittifakı sisteminin devam ettirilmesi. AK Parti ve MHP’nin de seçimlerde ittifak sisteminden yararlanması nedeniyle resmî ittifak mekanizmasının tamamen kaldırılmasının gündemde olmadığı belirtiliyor. Buna karşılık resmî ittifak oluşturmadan gerçekleştirilen seçim iş birlikleri için yeni kurallar getirilmesi üzerinde durulduğu iddia ediliyor.

ORTAK LİSTE FORMÜLÜNE SINIRLAMA GÜNDEMDE

Tartışmaların en dikkat çeken başlıklarından birini ortak liste modeli oluşturuyor. Mevcut sistemde bir siyasi partinin mensubu başka bir partinin milletvekili aday listesinden seçime girebiliyor ve seçildikten sonra kendi partisine dönebiliyor. Kulislerde, özellikle küçük partilerin daha büyük bir partinin listesinden seçime katılması ve seçim sonrasında yeniden kendi partilerine geçmesine yönelik yeni şartların değerlendirildiği belirtiliyor.
Bu düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde seçim öncesinde siyasi partiler arasında yapılan ortak liste anlaşmalarının bugünkü kadar esnek uygulanamayabileceği değerlendiriliyor. Ancak hangi yöntemin benimseneceğine ilişkin kesinleşmiş bir düzenleme henüz bulunmuyor.

ÇATI PARTİ FORMÜLÜ DE MASADA

Kulislerde konuşulan bir başka başlık ise birden fazla siyasi partinin yeni veya mevcut bir çatı yapı altında seçime katılması. Bu yöntemin daha açık ve bağlayıcı kurallara tabi tutulması veya bazı yönlerden sınırlandırılması seçenekler arasında gösteriliyor. Seçim iş birliklerinin seçmen açısından daha görünür hale getirilmesi ve partilerin hangi ittifak içerisinde bulunduğunun açık şekilde ortaya konulmasının amaçlandığı ileri sürülüyor.

KÜÇÜK PARTİLERİN SEÇİME GİRME ŞARTLARI DEĞİŞEBİLİR

Hazırlık iddialarında yalnızca ittifak ve ortak liste sistemi bulunmuyor. Siyasi partilerin seçimlere katılabilmesi için gerekli teşkilatlanma şartlarının da yeniden ele alınabileceği belirtiliyor.
Kulislerde il ve ilçe teşkilatlanmasına ilişkin yeni ölçütler getirilmesi, seçime girme yeterliliğinin şartlarının değiştirilmesi ve siyasi partilere Hazine yardımı yapılmasında kullanılan oy oranının yeniden değerlendirilmesi gibi seçeneklerin konuşulduğu ileri sürülüyor.
Bu başlıkların hiçbiri şu aşamada yasalaşmış veya TBMM’ye sunulmuş kesin hükümler değil. Dolayısıyla gündemde bulunan formüllerin tamamı, iktidar kulislerine yansıyan hazırlık ve değerlendirmeler niteliğinde.

MUHALEFETİN SEÇİM İŞ BİRLİĞİ HESAPLARI DA GÜNDEMDE

Yeni sistem arayışının son dönemde muhalefet partileri arasında yeniden gündeme gelen ortak hareket ve seçim iş birliği tartışmalarıyla bağlantılı olduğu da Ankara kulislerinde dile getiriliyor. Özellikle küçük partilerin büyük partilerin listelerinden aday gösterilmesi veya bir çatı yapı altında seçime girilmesine ilişkin formüllerin yeni düzenlemede daha sıkı kurallara bağlanabileceği belirtiliyor.
Bununla birlikte söz konusu hazırlığın doğrudan belirli bir parti veya ittifakı hedeflediğine ilişkin iktidar tarafından yapılmış resmî bir açıklama bulunmuyor.

DEĞİŞİKLİK ERKEN SEÇİMİN HABERCİSİ Mİ?

Seçim mevzuatına ilişkin çalışmaların olası erken seçim tartışmalarını da beraberinde getirmesi bekleniyor. Ankara kulislerinde, bir seçim ihtimali ortaya çıkması halinde mevzuat değişikliklerinin zamanında tamamlanabilmesi amacıyla çalışmaların erkenden başlatıldığı yönünde değerlendirmeler bulunuyor.
Ancak seçim sistemi üzerinde çalışma yapılması tek başına erken seçim kararı alındığı anlamına gelmiyor. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 67’nci maddesi bu konuda kritik bir hüküm içeriyor. Anayasa’ya göre seçim kanunlarında yapılan değişiklikler, yürürlüğe girdikleri tarihten itibaren bir yıl içerisinde yapılacak seçimlerde uygulanamıyor.
Dolayısıyla yeni seçim sisteminin bir sonraki seçimde uygulanabilmesi için düzenlemenin seçim tarihinden en az bir yıl önce yürürlüğe girmesi gerekiyor.

GÖZLER AK PARTİ VE MHP’NİN ORTAK FORMÜLÜNDE

Devlet BAHÇELİ’nin açıklamasının ardından başlayan tartışmada henüz kesinleşmiş bir kanun metni bulunmuyor. Bundan sonraki süreçte AK Parti ve MHP’nin hangi başlıklarda uzlaşacağı, ortak liste yönteminin nasıl düzenleneceği, küçük partilerin seçime katılma şartlarının değiştirilip değiştirilmeyeceği ve Hazine yardımı kriterlerinde yeni bir düzenlemeye gidilip gidilmeyeceği belirleyici olacak.
Ankara kulislerindeki mevcut tablo, seçim sisteminin tümüyle değiştirilmesinden çok; resmî ittifak sisteminin korunarak ortak liste, çatı parti ve küçük partilerin seçimlere katılım yöntemlerinin yeniden kurallara bağlanacağı bir model üzerinde durulduğuna işaret ediyor. Ancak düzenlemenin kesin içeriği, ancak hazırlanacak kanun teklifinin TBMM’ye sunulmasıyla netleşecek.
Haber: Muhammet BAYRAKTAR