ÇERÇEVE YASA TBMM’DEN GEÇTİ: 468 KABUL, 88 RET, 6 ÇEKİMSER OY

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ÇERÇEVE YASA TBMM’DEN GEÇTİ: 468 KABUL, 88 RET, 6 ÇEKİMSER OY

Kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak bilinen Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, 10 Ağustos 2026 gecesi TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Yaklaşık 12 saat süren görüşmelerin ardından yapılan nihai oylamada 562 milletvekili oy kullandı. Düzenleme 468 kabul, 88 ret ve 6 çekimser oyla yasalaştı. Oylamanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise teklife destek açıklayan siyasi partilerin içinden de önemli sayıda ret oyu çıkması oldu.

TBMM’nin 28’inci Dönem 4’üncü Yasama Yılı kayıtlarında 2/3793 esas numarasıyla yer alan teklif, 5 Ağustos 2026 tarihinde Meclis Başkanlığına sunuldu. Adalet Komisyonu teklif üzerindeki çalışmalarını 8 Ağustos’ta tamamladı ve düzenleme 290 sıra sayısıyla Genel Kurul gündemine geldi.

NİHAİ OYLAMA SONUCU

Oy tercihi| Milletvekili sayısı

KABUL / EVET| 468

RET / HAYIR| 88

ÇEKİMSER| 6

Toplam oy kullanan| 562

Sonuçla birlikte 12 maddelik düzenleme TBMM Genel Kurulundaki yasama aşamasını tamamladı. Oylamaya AK Parti Grup Başkanı Abdullah GÜLER, AK Parti Genel Başkanvekili Efkan ALA, YENİ Parti Genel Başkanı Özgür ÖZEL, MHP Genel Başkanı Devlet BAHÇELİ, DEM Parti Eş Genel Başkanları Tuncer BAKIRHAN ve Tülay HATİMOĞULLARI ORUÇ, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat DERVİŞOĞLU, Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih ERBAKAN, Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut ARIKAN, DSP Genel Başkanı Önder AKSAKAL, HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya YAPICIOĞLU ve TİP Genel Başkanı Erkan BAŞ da katıldı.

PARTİLERİN ÇERÇEVE YASA TUTUMU

Genel Kurul görüşmelerinde ve oylama öncesindeki açıklamalarda siyasi partilerin tutumları büyük ölçüde netleşti. Ancak özellikle YENİ Parti’de parti yönetiminin destek kararına rağmen çok sayıda milletvekili ret yönünde tercihini açıkladı.

Parti| Tutum| Genel Kuruldaki tablo

AK Parti| ✅ KABUL| Düzenlemenin ana destekçilerinden

MHP| ✅ KABUL| Teklife güçlü destek verdi

DEM Parti| ✅ KABUL| Teklife kabul oyu verme kararı açıkladı

YENİ Parti| ✅ / ❌ AYRIŞTI| Yönetim kabul dedi, 36 milletvekili ret yönünü açıkladı

CHP| ✅ KABUL| Grup adına destek kararı açıklandı

Yeni Yol Partisi| ✅ DESTEK| Eleştirilerle birlikte destek verdi

HÜDA PAR| ✅ KABUL| Teklife destek verdi

TİP| ✅ DESTEK| Eleştirilerle birlikte destekleyenler arasında yer aldı

EMEP| ✅ KABUL| Teklife destek verenler arasında yer aldı

DBP| ✅ KABUL| Kabul yönünde tutum açıkladı

DSP| ✅ KABUL| Kabul yönünde tutum açıkladı

Saadet Partisi| ⚠️ ŞARTLI DESTEK| Düzenlemeye şartlı destek açıkladı

İYİ Parti| ❌ RET| Teklife açık şekilde karşı çıktı

Demokrat Parti| ❌ RET| Ret yönünde tutum açıkladı

Yeniden Refah Partisi| 🟡 ÇEKİMSER| Parti kararını çekimser olarak açıkladı

Bağımsızlar| ⚠️ KARMA| Milletvekillerinin bireysel tercihleri farklılaştı

AK Parti, MHP, DEM Parti, DSP ve DBP kabul yönündeki tutumlarını açıklarken; YENİ Parti, Yeni Yol Partisi ve TİP destek yönünde hareket etti. İYİ Parti ile Demokrat Parti ret, Yeniden Refah Partisi ise çekimser tutum açıkladı. CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın TÜRELİ de Genel Kurulda partisinin teklifi destekleyeceğini bildirdi.

YENİ PARTİ’DE BÜYÜK AYRIŞMA: 36 VEKİL “HAYIR” DEDİ

Oylamanın en dikkat çekici siyasi gelişmesi YENİ Parti’de yaşandı. Genel Başkan Özgür ÖZEL, kendisinin ve parti yöneticilerinin teklife kabul oyu vereceğini açıkladı. ÖZEL, milletvekillerinin ise seçim bölgelerindeki vatandaşların hassasiyetlerini dikkate alarak karar vereceklerini ifade etti.

Oylama sürecinde 36 YENİ Parti milletvekilinin teklife “hayır” oyu vereceğini kamuoyuna açıkladığı bildirildi. Ret yönünde açıklama yapan isimler arasında şunlar yer aldı:

İzzet AKBULUT, Hasan ÖZTÜRK, Sibel SUİÇMEZ, Cemal ENGİNYURT, Süreyya ÖNEŞ DERİCİ, Deniz YAVUZYILMAZ, İbrahim ARSLAN, Hikmet Yalım HALICI, Cumhur UZUN, Murat ÇAN, Eylem Ertuğ ERTUĞRUL, Servet MULLAOĞLU, Salih UZUN, Uğur BAYRAKTUTAN, Şeref ARPACI, Murat BAKAN, Seyit TORUN, Mahmut TANAL, Fethi AÇIKEL, Elvan Işık GEZMİŞ, Melih MERİÇ, İsmail Atakan ÜNVER, Mehmet TAHTASIZ, Ümit ÖZLALE, Mustafa ERDEM, Ayşe Sibel YANIKÖMEROĞLU, Reşat KARAGÖZ, Ayhan BARUT, Barış KARADENİZ, Fahri ÖZKAN, Deniz YÜCEL, Seda Kaya ÖSEN, Ednan ARSLAN, Aliye COŞAR ve Ayça TAŞKENT.

Bu isimlerin büyük bölümünün açıklamalarında hukuk devleti, demokratikleşme, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları, kayyım uygulamaları, teklifin hazırlanma yöntemi ve seçim bölgelerinden gelen tepkiler öne çıktı.

İYİ PARTİ EN NET RET TUTUMUNU ALAN GRUP OLDU

İYİ Parti, düzenlemeye başından itibaren karşı çıkan siyasi partiler arasında yer aldı. Genel Başkan Müsavat DERVİŞOĞLU, Genel Kuruldaki konuşmasında partisinin teklifin karşısında olduğunu belirterek “Biz hayır diyeceğiz” açıklamasını yaptı. İYİ Parti milletvekilleri Genel Kurula Türk bayrakları ve Türk bayrağı motifli atkılarla katıldı.

İYİ Parti’nin temel itirazları; örgütün silahsızlandırılması sürecinin tamamlanmadan hukuki sonuç doğuracak düzenlemelerin yapılması, soruşturma ve infaz ertelemeleri ile teklifin bazı maddelerinin Anayasa’ya aykırı olduğu iddiaları üzerinde yoğunlaştı. Parti, daha önce Adalet Komisyonundaki çalışmalar sırasında da teklif hakkında muhalefet şerhi sunmuştu.

YENİDEN REFAH “EVET DE HAYIR DA DEMEDİ”

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih ERBAKAN ise partisinin çekimser oy kullanacağını açıkladı. ERBAKAN, örgütün tasfiyesi ve silah bırakılmasına ilişkin hükümlere karşı olmadıklarını ancak PKK/KCK üyelerine uygulanacak erteleme hükümlerine ilişkin kararın toplumun ve özellikle şehit aileleri ile gazilerin iradesinin dışında bırakılmaması gerektiğini savundu. Parti bu gerekçeyle çekimser tutum aldı.

Nihai oylamada 6 çekimser oy çıkması, çekimser oyların yalnızca Yeniden Refah Partisinin açıkladığı siyasi tutumla sınırlı kalmadığını ortaya koydu. İsim bazlı kesin açık oylama cetveli TBMM’nin çevrim içi yasama ekranına henüz işlenmediği için altı çekimser oyun tamamının isim dağılımı gece saatleri itibarıyla resmî elektronik cetvel üzerinden görülemiyordu. TBMM’nin teklif bilgi ekranı da oylamanın hemen ardından henüz güncellenmeyerek teklifi “gündemde” göstermeye devam ediyordu.

CHP: “DEVLET MESELESİ OLARAK DEĞERLENDİRİYORUZ”

CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın TÜRELİ, Genel Kuruldaki konuşmasında CHP’nin düzenlemeye destek vereceğini açıkladı. TÜRELİ, terörün kalıcı şekilde sona erdirilmesi, silahların devreden çıkarılması ve demokratik siyasetin güçlendirilmesi hedeflerine işaret etti.

CHP, teklifin ilk imza sahipleri arasında da yer aldı. TBMM kayıtlarında CHP’den Faik ÖZTRAK, Rahmi Aşkın TÜRELİ ve Sevda ERDAN KILIÇ ilk imza sahipleri arasında bulunuyor. Teklifin ilk imzacıları arasında ayrıca TBMM Başkanı Numan KURTULMUŞ, MHP Genel Başkanı Devlet BAHÇELİ, DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay HATİMOĞULLARI ORUÇ ve Tuncer BAKIRHAN ile AK Parti Grup Başkanı Abdullah GÜLER bulunuyor.

YASA KİMLERİ VE HANGİ SUÇLARI KAPSIYOR?

12 maddelik düzenleme PKK/KCK’yi kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgüt propagandası yapma, örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve örgüt lehine işlenen terörizmin finansmanı suçlarına ilişkin soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerini kapsıyor.

Buna karşılık örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren belirli suçlar erteleme hükümlerinin dışında tutuluyor.

5 VE 10 YILLIK ERTELEME SİSTEMİ

Kanuna göre kapsamdaki ve üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren kapsamdaki suçlarda ise 10 yıl ertelenecek. Erteleme döneminde dava zamanaşımı işlemeyecek.

Kesinleşmiş mahkûmiyetlerde de benzer bir sistem uygulanacak. Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların cezalarının infazı 5 yıl; 15 yıldan fazla hapis, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanların cezalarının infazı ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek. Kararı infaz hâkimi verecek.

Erteleme süresinde yeni bir terör suçu işlenmesi halinde erteleme kaldırılacak. Sürenin yeni bir terör suçu işlenmeden tamamlanması durumunda soruşturma veya kovuşturmada dosyanın düşmesi; mahkûmiyet halinde ise cezanın infaz edilmiş sayılması öngörülüyor.

YASA GEÇTİ AMA HÜKÜMLER HEMEN UYGULANMAYACAK

Düzenlemenin en önemli şartlarından biri Millî Güvenlik Kurulu kararı.

Kanunun uygulama mekanizmasının devreye girebilmesi için PKK/KCK’nin ve bağlantılı bütün oluşumların fiilî varlıklarına son verdiğinin ve kontrol altında tuttukları silah ve mühimmatı teslim ettiklerinin güvenlik kurumları tarafından tespit edilmesi gerekiyor. Bu tespitin daha sonra Millî Güvenlik Kurulu tarafından teyit edilmesi ve ilgili MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanması şartı bulunuyor.

Dolayısıyla TBMM’de 10 Ağustos gecesi yapılan oylamayla kanunun kabul edilmiş olması, soruşturma ve cezaların aynı gece otomatik olarak ertelendiği anlamına gelmiyor.

BAŞVURU İÇİN 6 AY SÜRE

MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin 6 ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya oluşturulacak kurul tarafından görevlendirilen kurumlara yazılı başvuruda bulunmaları gerekecek.

Kanunun uygulanmasını Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığındaki kurul takip edecek. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Millî Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri bulunacak. TBMM Başkanlığı bünyesinde ayrıca bir İzleme Komisyonu kurulacak.

Silah, mühimmat, patlayıcı, araç ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak; bunların teslimine ilişkin usul ve esaslar güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Millî Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

468 KABUL OYU GENİŞ BİR MECLİS DESTEĞİ GÖSTERDİ

Nihai oylamada kullanılan 468 kabul oyu, düzenlemenin yalnızca iktidar partilerinin oylarıyla değil, farklı siyasi partilerden gelen destekle kabul edildiğini gösterdi. Buna karşılık 88 ret oyu, özellikle YENİ Parti’deki ayrışma ve İYİ Parti’nin muhalefetiyle birlikte Genel Kuruldaki önemli bir karşı blokun da varlığını ortaya koydu.

TBMM’de 10 Ağustos 2026 günü saat 11.00’de başlayan ve yaklaşık 12 saat devam eden görüşmeler, 468 kabul, 88 ret ve 6 çekimser oyla tamamlandı. Böylece “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” Meclisten geçmiş oldu. Kanunun uygulamaya ilişkin asıl kritik aşamasını ise bundan sonra güvenlik kurumlarının silahsızlanma ve örgütsel tasfiyeye ilişkin tespiti, MGK’nın teyidi ve kararın Resmî Gazete’de yayımlanması oluşturacak.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR