0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Ahbap Derneğine yönelik soruşturma kapsamında tutuklanan avukat Ece GÜNER’in, Haluk LEVENT’e verdiğini açıkladığı yüksek tutarlı borç kamuoyunda yeni bir tartışma başlattı.

GÜNER, Haluk LEVENT’e 2023 yılında kişisel borç verdiğini, parasının büyük bölümünü yaklaşık bir yıl süren mücadele sonucunda parça parça geri alabildiğini ve dolar bazında zarar ettiğini savundu.

Soruşturma dosyasına yansıyan ifadelerde, verilen borcun toplam tutarının 1 milyon 570 bin dolar olduğu ileri sürüldü. GÜNER, transferlerin banka üzerinden, “dolar karşılığı borç” açıklamasıyla gönderildiğini; geri ödemelerin de “borç iadesi” açıklamasıyla gerçekleştirildiğini belirtti.

Ancak kamuoyunun yanıt beklediği temel soru ortada duruyor:

Bir avukat, iş ilişkisi bulunmadığını ve yakından tanımadığını söylediği bir kişiye hangi güvence karşılığında 1 milyon 570 bin dolar borç verdi?

“KUMAR SORUNUNU BİLSEYDİM BİR LİRA VERMEZDİM”

Ece GÜNER, cezaevinden yaptığı açıklamada Haluk LEVENT’in kumar sorunu bulunduğunu sonradan öğrendiğini savundu.

GÜNER, “Bugün öğrendiklerimi o gün bilseydim, kumar sorununu bilseydim elbette bir lira bile borç vermezdim” ifadelerini kullandı.

Ancak Haluk LEVENT’in kumarla olan geçmişi tamamen bilinmeyen veya kamuoyuna hiç yansımamış bir konu değildi.

LEVENT, 2008 yılında basına yansıyan açıklamasında bir dönem borçlarını kapatmak amacıyla Kıbrıs’ta ve farklı yerlerde kumar oynadığını, bu yöntemin işe yaramadığını ve daha sonra kendisini toparladığını anlatmıştı.

Bu açıklama, Haluk LEVENT’in 2023 yılında da kumar oynadığını veya kumar bağımlılığının devam ettiğini tek başına kanıtlamıyor. Ancak milyonlarca dolarlık bir borç verilmeden önce kişinin geçmiş mali durumunun, borçlarının ve kamuya açık beyanlarının araştırılıp araştırılmadığı sorusunu gündeme getiriyor.

BU BÜYÜKLÜKTE BİR BORÇ İÇİN TEMİNAT ALINDI MI?

GÜNER’in açıklamalarında borcun banka üzerinden gönderildiği ve geri ödendiği anlatılıyor. Ancak şu sorular henüz kamuoyuna açık biçimde yanıtlanmış değil:

Borç verilmeden önce yazılı bir sözleşme hazırlandı mı?

Faiz, vade ve geri ödeme takvimi belirlendi mi?

Haluk LEVENT’ten taşınmaz, şirket hissesi, senet, çek veya başka bir teminat alındı mı?

Borç talep edilirken paranın hangi amaçla kullanılacağı açıklandı mı?

Paranın gerçekten açıklanan amaç için kullanılıp kullanılmadığı takip edildi mi?

Bu kadar yüksek tutarlı bir işlemde herhangi bir mali müşavirden, bankacıdan veya başka bir hukukçudan görüş alındı mı?

GÜNER’in yalnızca Haluk LEVENT’in kamuoyundaki yardımsever kimliğine güvenerek bu parayı verdiğini savunması, hukuken borç verme işlemini suç hâline getirmez. Ancak olayın olağan ekonomik hayatın gereklerine uygun olup olmadığı ve gerekli mali tedbirlerin neden alınmadığı ayrıca sorgulanmalıdır.

DEPREM BAĞIŞLARINDAN SONRA BORÇ TALEBİ İDDİASI

Ece GÜNER, 2023 yılındaki depremler sırasında Ahbap Derneğine yüksek tutarlı bağışlar yaptığını, Haluk LEVENT’in de bu bağışların ardından kendisine yaklaştığını ve kişisel borç talep ettiğini ileri sürdü.

Bu iddia doğruysa, bağışçı bilgilerinin kişisel borç ilişkisi kurmak amacıyla kullanılıp kullanılmadığı da açıklığa kavuşturulması gereken önemli bir konu hâline geliyor.

Bir yardım kuruluşuna yüksek miktarda bağış yapan kişilerin mali gücünün belirlenmesi ve ardından bu kişilere dernek yöneticisi veya kurucusu tarafından kişisel borç talebiyle ulaşılması, hem etik hem de kişisel verilerin korunması bakımından araştırılmalıdır.

Soruşturma makamlarının yalnızca paranın bankadan gönderilip geri dönmesini değil, borç ilişkisinin nasıl başladığını, talebin hangi gerekçelerle yapıldığını ve başka bağışçılardan da benzer şekilde para istenip istenmediğini incelemesi gerekiyor.

YÜKSEK BAĞIŞ YAPANLARIN GELİRLERİ İNCELENDİ Mİ?

Soruşturmanın en önemli başlıklarından biri de Ahbap Derneğine yüksek tutarlarda bağış yapan kişilerin gelirlerinin ve vergi ödemelerinin incelenip incelenmediği.

Kamuoyuna açıklanan raporlar, Ahbap’ın banka hesaplarına giren bağışları, dernekten yapılan ödemeleri, bazı şüphelilerin hesap hareketlerini ve ilişkili şirketlerdeki para trafiğini kapsıyor.

Ancak açık kaynaklara yansıyan belgelerde, Ahbap’a yüksek miktarda bağış yapan bütün gerçek ve tüzel kişilerin gelirlerinin, servetlerinin ve vergi beyannamelerinin topluca incelendiğine dair bir bilgi bulunmuyor.

Bu durum, bağışçıların hiç incelenmediği anlamına gelmiyor. Vergi incelemeleri ve kişisel mali bilgiler vergi mahremiyeti kapsamında bulunduğundan, yürütülen her incelemenin ayrıntılarının kamuoyuna açıklanması mümkün olmayabilir.

Buna rağmen soruşturmanın güvenilirliği açısından şu sorunun resmî makamlarca genel hatlarıyla yanıtlanması gerekiyor:

Yüksek tutarlı bağışların kaynağı ile bağışçıların beyan edilmiş gelirleri arasında uyum kontrolü yapıldı mı?

ECE GÜNER VERGİ KAYITLARINI DOSYAYA SUNDUĞUNU SÖYLEDİ

Ece GÜNER, borç verdiği paranın yasal ve vergilendirilmiş kazançlarından oluştuğunu savundu.

GÜNER, 2000-2024 dönemine ait gelir ve vergi dökümlerini soruşturma makamlarına sunduğunu, Haluk LEVENT’e verdiği borcun yaklaşık dokuz katı kadar vergi ödediğini ileri sürdü.

Bu açıklamanın doğruluğu ancak soruşturma dosyasındaki resmî vergi kayıtlarının ve mali raporların incelenmesiyle kesinleşebilir.

Yüksek vergi ödenmiş olması, para transferinin kaynağına ilişkin önemli bir gösterge olabilir. Ancak tek başına borç ilişkisinin neden kurulduğunu, paranın hangi amaçla kullanıldığını veya taraflar arasında başka bir ilişkinin bulunup bulunmadığını açıklamaz.

Soruşturma makamlarının paranın yasal kaynaktan gelip gelmediğinin yanı sıra borcun gerçek bir borç ilişkisi olup olmadığını da belirlemesi gerekiyor.

TÜRMOB RAPORLARI BAĞIŞÇILARIN GELİRLERİNİ İNCELEMEDİ

Ahbap Derneğinin 6 Şubat depremlerinin ardından topladığı bağışlara ilişkin daha önce iki ayrı sınırlı inceleme gerçekleştirildi.

Bu incelemelerde derneğin resmî banka hesaplarına giren bağışlar ve belirli tutarların üzerindeki ödemeler kontrol edildi.

Ancak söz konusu çalışma Ahbap’ın tüm faaliyetlerini kapsayan tam kapsamlı bir bağımsız denetim değildi. Derneğin iktisadi işletmeleri, bütün finansal tabloları ve üçüncü kişilerin mali durumları inceleme dışında bırakıldı.

Dolayısıyla bu raporlar, bağışçıların gelirlerinin veya vergi ödemelerinin incelendiğini göstermiyor.

Raporlara göre 6 Şubat-30 Haziran 2023 döneminde Ahbap’ın banka hesaplarına yaklaşık 3 milyar 917 milyon lira nakit bağış girişi gerçekleşti. Aynı dönemde yaklaşık 2 milyar 797 milyon liralık ödemenin ağırlıklı olarak barınma, eğitim ve gıda harcamaları için yapıldığı tespit edildi.

Daha geniş bir dönemi kapsayan başka bir raporda ise 2023 yılı sonuna kadar 4 milyar 361 milyon lirayı aşan nakit bağış girişi ve 4 milyar 290 milyon lirayı aşan yardım amaçlı satın alma ödemesi bulunduğu açıklandı.

Bu rakamlar, belirli dönemlerdeki bağış girişleri ile harcamaların banka ve belge üzerinden kontrol edildiğini gösteriyor. Ancak derneğin bütün faaliyetlerinin ve bağışçıların gelir kaynaklarının denetlendiği anlamına gelmiyor.

MASAK RAPORU VERGİ İNCELEMESİYLE AYNI ŞEY DEĞİL

Mali Suçları Araştırma Kurulu tarafından banka hareketlerinin analiz edilmesi, başlı başına bütün taraflar hakkında tamamlanmış bir vergi incelemesi yapıldığı anlamına gelmiyor.

MASAK’ın görevi şüpheli para hareketlerini, para transferlerinin taraflarını ve işlemlerin olağan mali profille uyumlu olup olmadığını analiz etmek.

Vergi incelemesi ise kazançların doğru beyan edilip edilmediği, vergilerin eksiksiz ödenip ödenmediği ve vergi mevzuatına aykırı işlem bulunup bulunmadığı üzerinde yoğunlaşıyor.

Ahbap soruşturması kapsamında Vergi Denetim Kurulu raporlarında bazı şüphelilerin ve bağlantılı şirketlerin yüz milyonlarca lirayı bulan hesap hareketleri incelendi. Gelirleriyle uyumsuz olduğu değerlendirilen para trafiği, nakit yatırmalar, döviz hareketleri ve şirketler arasındaki transferler raporlara yansıdı.

Ancak soruşturma dosyasının kamuya açıklanan bölümünde bütün yüksek tutarlı bağışçıları kapsayan genel bir vergi incelemesine ilişkin bilgi bulunmuyor.

AHBAP’IN 2023 SONRASI HESAPLARI DA AÇIKLANMALI

Ahbap’ın deprem dönemindeki bağışlarına ilişkin sınırlı raporların yayımlanmış olması önemli olmakla birlikte yeterli görülmüyor.

Kamuoyuna açıklanan denetimler ağırlıklı olarak 2023 yılındaki deprem bağışlarını kapsıyor. Derneğin 2024, 2025 ve 2026 yıllarındaki bütün mali faaliyetlerini ayrıntılı biçimde gösteren, kamuya açık ve karşılaştırılabilir raporların bulunup bulunmadığı da tartışılıyor.

Kamu güveninin yeniden sağlanabilmesi için yalnızca soruşturma makamlarının değil, Ahbap Derneğinin de şu bilgileri açık ve anlaşılır biçimde paylaşması gerekiyor:

Yıllara göre toplam bağış miktarları,

Yüksek tutarlı bağışların hangi projelerde kullanıldığı,

Dernek ile yöneticiler ve çalışanlar arasındaki para transferleri,

İlişkili şirketlerden yapılan alımlar,

Yurt dışından alınan yardımlar ve bunlara ilişkin bildirimler,

Dernek adına düzenlenen çek ve senetler,

Derneğin iktisadi işletmeleriyle yapılan işlemler,

Yönetici ve çalışanlara yapılan ödemeler.

BAĞIŞ YAPMAK SUÇ DEĞİL, KAYNAĞI AÇIKLANAMAYAN PARA ARAŞTIRILMALI

Bir kişinin veya şirketin Ahbap Derneğine yüksek miktarda bağış yapması tek başına şüpheli veya suç teşkil eden bir durum değil.

Yardım amacıyla bağış yapan kişilerin tamamını zan altında bırakmak hem hukuken hem de vicdanen yanlış olur.

Ancak bağış tutarı, bağışçının bilinen geliriyle açık biçimde uyumsuzsa; bağıştan sonra para yeniden bağışçıya, bağlantılı kişilere veya şirketlere dönüyorsa; bağış karşılığında ticari menfaat sağlanıyorsa ya da para hareketlerinin gerçek amacı gizleniyorsa ayrıntılı mali inceleme yapılması gerekir.

Bu nedenle soruşturmanın yalnızca paranın Ahbap’tan nereye çıktığına değil, yüksek tutarlı paraların derneğe hangi kaynaklardan ve hangi amaçla girdiğine de bakması gerekiyor.

KAMUOYUNUN YANIT BEKLEDİĞİ SORULAR

Ece GÜNER, Haluk LEVENT’i ne kadar süredir ve ne ölçüde tanıyordu?

1 milyon 570 bin dolarlık borç için hangi hukuki ve mali güvenceler alındı?

Haluk LEVENT borcu hangi gerekçeyle istedi?

Para hangi hesaplara gönderildi ve nihai olarak nerede kullanıldı?

Borcun geri ödemesi hangi kaynaklardan yapıldı?

Geri ödeme için Ahbap Derneğinin veya dernekle bağlantılı şirketlerin kaynakları kullanıldı mı?

Haluk LEVENT’in kamuya açık borç ve kumar geçmişi neden araştırılmadı?

Ahbap’a yüksek miktarda bağış yapan başka kişilerden de kişisel borç istendi mi?

Yüksek bağışçıların gelirleri ile bağış tutarları karşılaştırıldı mı?

Bağışların vergi matrahından indirilip indirilmediği ve indirimlerin mevzuata uygunluğu kontrol edildi mi?

Dernek yöneticileri, çalışanları ve yüksek bağışçılar arasındaki bütün para hareketleri incelendi mi?

Bu soruların yanıtları yalnızca Ece GÜNER’in hukuki durumunu değil, Ahbap Derneğine bağış yapan milyonlarca vatandaşın güvenini de doğrudan ilgilendiriyor.

Soruşturma henüz tamamlanmış değil. Haluk LEVENT, Ece GÜNER ve diğer şüpheliler hakkındaki iddialar kesinleşmiş bir yargı kararı niteliği taşımıyor. Bütün şüpheliler, haklarında kesin hüküm verilinceye kadar masumiyet karinesinden yararlanıyor.

Ancak masumiyet karinesi, kamu adına toplanan milyarlarca liranın eksiksiz, bağımsız ve şeffaf biçimde araştırılmasına engel değil.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR