Zayıflama iğneleri için uyarı: 3-5 kilo için önerilmiyor

0

BEĞENDİM

0

Son dönemde hızlı kilo vermek isteyenlerin gündemine giren zayıflama iğneleri, sosyal medya ve ünlü isimlerin paylaşımlarıyla daha görünür hale geldi. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya, bu ilaçların obezite tedavisinde önemli bir seçenek olabildiğini ancak birkaç kilo vermek isteyen, normal kiloda ya da yalnızca hafif fazla kilolu kişilerin doktor kontrolü dışında kullanmasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini söyledi.

Obezitenin yalnızca irade veya fazla yeme meselesi olarak görülmemesi gerektiğini belirten Kaya, hastalığın metabolik ve hormonal mekanizmalarla da ilişkili olduğunu vurguladı. Dünya Sağlık Örgütü de obeziteyi genetik, nörobiyolojik, davranışsal ve çevresel etkenlerin birlikte rol oynadığı kronik ve tekrarlayıcı bir hastalık olarak tanımlıyor. Bu nedenle obezite tedavisinin yalnızca tartıdaki sayıyı düşürmeye değil, kişinin genel sağlık durumunu ve kilo ile ilişkili risklerini azaltmaya odaklanması gerektiği belirtiliyor.

Zayıflama iğneleri kimler için uygun?

Kilo yönetiminde kullanılan GLP-1 temelli ilaçların bazıları iştahın azalmasına, tokluk hissinin artmasına ve mide boşalmasının yavaşlamasına yardımcı olabiliyor. Bazı yeni tedavilerde GIP mekanizması da devreye giriyor. Ancak zayıflama iğneleri, kısa sürede birkaç kilo kaybetmek amacıyla geliştirilen kozmetik ürünler değil. Avrupa İlaç Ajansının güncel bilgilerine göre semaglutid içeren kilo yönetimi tedavileri, yetişkinlerde vücut kitle indeksi 30 ve üzerinde olduğunda veya 27 ile 30 arasında olup kilo ile ilişkili en az bir sağlık sorunu bulunduğunda, beslenme ve fiziksel aktiviteye ek olarak kullanılabiliyor.

Kaya, tedavinin hekim takibi, uygun doz ve yaşam tarzı değişikliğiyle birlikte yürütülmesi gerektiğine dikkat çekti. Tedavi kararı verilirken yalnızca tartıdaki kilo değil; vücut kitle indeksi, eşlik eden hastalıklar, kullanılan diğer ilaçlar ve kişinin genel sağlık durumu birlikte değerlendirilmeli. İştahın belirgin biçimde azalması nedeniyle bazı kişilerin yeterli protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineral alamayabileceğini söyleyen Kaya, kontrolsüz ve hızlı kilo kaybının kas kaybı başta olmak üzere beslenme yetersizliğine bağlı sorunları artırabileceğini ifade etti. Yeterli beslenmenin sürdürülmemesi halinde kilo kaybının yalnızca yağ dokusundan gerçekleşmeyebileceği, kas kütlesinin korunmasının da tedavi sürecinde önem taşıdığı vurgulandı.

Uzman, ilacı kullanırken beslenme alışkanlıklarının değiştirilmemesi durumunda tedavi sonlandırıldığında kişinin eski düzenine dönerek yeniden kilo alabileceğine işaret etti. Bu nedenle ilaç tedavisinin, sağlıklı beslenme davranışı ve düzenli fiziksel aktivitenin yerine geçen bir yöntem değil, uygun hastalarda bu süreci destekleyen tıbbi bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Doktor kontrolü olmadan doz artırmak riskli

Uzman uyarısında, haftalık uygulanması gereken bir ilacın daha hızlı sonuç almak amacıyla daha sık kullanılmasının tehlikeli olabileceği belirtildi. ABD Gıda ve İlaç Dairesi de özellikle onaylanmamış veya bileşik semaglutid ve tirzepatid ürünlerinde yanlış doz ve gereğinden sık kullanım nedeniyle ciddi yan etki bildirimleri aldığını açıkladı. Bildirilen sorunlar arasında bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı ve kabızlık gibi mide-bağırsak şikâyetleri bulunuyor.

Kaya da zayıflama iğneleri kullanan bazı kişilerde mide bulantısı, kusma, kabızlık, şişkinlik, karın ağrısı, yorgunluk, baş dönmesi ve baş ağrısı görülebileceğini söyledi. Hızlı ve yetersiz beslenmeyle birlikte gelişen kilo kaybının saç dökülmesi, cilt kuruluğu ve tırnak kırılması gibi sorunlarla da ilişkilendirilebileceğini belirtti. Bu nedenle kişisel doz değişikliği yapılmaması ve tedavinin hekim gözetiminde sürdürülmesi gerektiğinin altını çizdi.

FDA’nın güncel uyarılarında da özellikle bileşik ürünlerde doz ölçüm hatalarının bazı hastalarda tıbbi müdahale veya hastane başvurusu gerektiren sonuçlara yol açabildiği bildiriliyor. Kurum, semaglutid ve tirzepatid içeren bileşik ürünlerin onaylı ilaçlarla aynı değerlendirme sürecinden geçmediğine dikkat çekiyor. Bu ayrım, internetten veya kontrolsüz kanallardan temin edilen ürünler açısından ayrıca önem taşıyor.

“3-5 kilo fazlam var” yaklaşımına dikkat

Kaya, özellikle yalnızca birkaç kilo vermek isteyen kişilerin zayıflama iğneleri kullanımına kendi kararıyla başlamaması gerektiğini vurguladı. Tedavi bırakıldığında eski beslenme alışkanlıklarına dönülmesi halinde verilen kiloların yeniden alınabileceğini belirten uzman, ilacın tek başına kalıcı çözüm olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti. Sosyal medyada hızlı kilo kaybının ideal bir sonuç gibi sunulmasının, özellikle gençlerde gerçekçi olmayan beden beklentilerini güçlendirebileceği uyarısında da bulundu.

Avrupa İlaç Ajansı da GLP-1 grubu ilaçların obezitesi bulunmayan veya fazla kilolu olup kilo ile ilişkili ek sağlık sorunu taşımayan kişilerde kozmetik kilo kaybı amacıyla kullanılmaması gerektiğini bildiriyor. Zayıflama iğneleri bu nedenle kişiye özel değerlendirme olmadan kullanılmamalı. Uzmanlara göre temel yaklaşım; kişinin kilo artışının nedenlerini değerlendirmek, uygun hastada doğru tedaviyi seçmek ve beslenme ile fiziksel aktivite düzenini tedavinin kalıcı parçası haline getirmek olmalı.

Haber: Muhammet BAYRAKTAR